(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Crosswords
Katalog D M O Z : Games : Puzzles : Crosswords
| | |
| | |
| | |
33 pages found in Crosswords:
About.com Crossword Puzzles
Offers reviews and information about several puzzle sites.
http://puzzles.about.com/cs/crosswords/
Australian Crossword Club Site
Offers word lists, anagrams, and a monthly club magazine.
http://www.crosswordclub.org/
Beat the Champ
A scrabble-style crossword puzzle.
http://www.geocities.com/champmarnee/
ClueMaster
A collection of puzzles available to solve online or download. Fee required.
http://www.cluemaster.com/
The Crossword Centre
A resource guide with links, books, software, and a collection of interactive and downloadable puzzles.
http://www.crossword.org.uk/
Crossword Puzzle Games
Offers thousands of puzzles ranging in size and difficulty. Site also offers a creator and a solver.
http://www.crosswordpuzzlegames.com
Crossword Puzzles
Offers many types of crossword puzzles, creation software, and solving tools.
http://www.crossword-puzzles.co.uk/
Crossword Puzzles: The Complete Guide
Offers free puzzles to solve, tips for creators, a history, and links to other related resources.
http://www.crossword-puzzles.us/
Crosswording
Randomly-generated free puzzles to play online or print and enjoy later.
http://www.crosswording.com/
CrosswordLinks.com
A resource with rules and helpful tips, articles, software, forums, and information about leagues, tournaments and online play.
http://www.crosswordlinks.com/
Crosswords, Word Puzzles and More
Free daily puzzles available to print out and solve.
http://www.mirroreyes.com/crossword/index.html
Crosswordsite
Both American and British English styles graded from easy to hard for solving online or on paper.
http://www.crosswordsite.com/
Fernsmacker's PuzzlePick
Features three different puzzles: a weekly cryptic crossword, a monthly double acrostic and a twice weekly trivia puzzle. Subscription needed.
http://www.puzzlepick.com
Guardian Unlimited Crosswords
Paid crossword subscription site with puzzles that can be solved online or printed out.
http://www.guardian.co.uk/crossword/subscribe
Harry Potter Crossword Puzzle
140 themed clues that cover the first three books.
http://members.bellatlantic.net/~chasin/potterxw.html
I Love Crosswords
Hundreds of downloadable crosswords available to paid subscribers.
http://www.ilovecrosswords.com
Know-Your-Stuff
Free knowledge-testing word games, puzzles, and quizzes. Many specific themes to choose from. Download pdf versions or play online.
http://dlb.netfirms.com/
MacNamara's Band Inc. Crossword Puzzles
Available to download and solve using Across Lite software. Custom puzzles are also available.
http://www.macnamarasband.com/
Monograph on Crosswords
An instructional and philosophical essay by an enthusiast.
http://barelybad.com/crossword.htm
The New York Times Crosswords & Games
The daily crossword puzzle with four ways to play, plus free classic crosswords and trivia quizzes. Subscription required.
http://www.nytimes.com/pages/crosswords/index.html
Peter & Penny's Crossword Puzzles & Quizzes
Available to print and solve.
http://website.lineone.net/~firle/
PrintCrosswords.com
Printable crosswords and sudoku puzzles.
http://www.printcrosswords.com
Puzzle Choice
Offers online and offline versions. Includes different styles such as alpha-cross, cryptic, and codeword.
http://www.puzzlechoice.com/pc/Crossword_Menx.html
The Puzzle Society
Paid subscription site offering online and offline versions of daily, weekly and monthly puzzles.
http://www.upuzzles.com/free/crossword.html
Puzzlers Cave
Free cryptic and themed crosswords to print or play online. Also offers a creation tool and forums.
http://www.puzzlerscave.com/
Puzzle.TV
Subscription-based site with new puzzles daily. Also has word search, codebreakers and cryptograms.
http://www.puzzle.tv/
Tidbits Puzzles
A collection of tidbits style crosswords.
http://www.tidbitspuzzles.com/tidbits/tidframe.htm
Times Online
Offers paid subscription to weekly and monthly puzzles from The Times and The Sunday Times.
http://www.timesonline.co.uk/section/0,,252,00.html
The World's First Crossword
Read about and solve crossword by Arthur Wynne, first published in the New York World in 1913.
http://thinks.com/crosswords/first1.htm
XWord - Crossword Compilers
A collection of various styles of puzzles by Anina Roux and her team, compiled for magazines and newspapers in South Africa.
http://www.xword.co.za/
Xwords.co.uk
Play online or print and solve. Also offers creation tool. Registration is free.
http://www.xwords.co.uk/
Yahoo! Games: Crossword
New puzzles daily, archived for two weeks. Free registration required.
http://play.yahoo.com/games/login?game=Crossword
csmonitor.com - Play on words
Discussion about the documentary movie 'Wordplay' which shows how people from different walks of life relate to crossword puzzles. <small>(June, 2006)</small>
http://www.csmonitor.com/2006/0616/p15s01-almo.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Future
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Health/Regional
link-Regional/L
link-Society/Philosophy
link-Regional/I
link-Home/Software
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Games/History
link-Society/Subcultures
link-Home/Entertaining
link-Regional/W
link-Society/Genealogy
link-Regional/W
link-Society/Subcultures
link-Regional/Middle_East
link-Health/Addictions/Games
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Games/Miniatures
link-Society/Law
link-Regional/E
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Regional/South_America
link-World/Kannada
link-Regional/R
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Ethnicity
link-Society/Sexuality
link-Health/Regional
link-Health/Addictions/Games
link-Games/Dice
link-Regional/Caribbean
link-Regional/A
link-Home/Home_Improvement
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Society/Crime
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Society/Organizations
link-Kids_and_Teens/News
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
