(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Archives
Katalog D M O Z : Reference : Archives
| | |
| |
| | |
11 pages found in Archives:
Abraham Lincoln Brigade Archives
A non-profit organization devoted to the preservation and dissemination of the history of the North American role in the Spanish Civil War (1936-1939). Collections held at New York University's Tamiment Library
http://www.alba-valb.org/
American Library Association Archives
Searchable, browsable listings of the archives and documents of the American Library Association from the 1920s to the present.
http://www.library.uiuc.edu/archives/ala/
Archive Grid
Searchable database of nearly a million collection descriptions provided by libraries, museums, and archives around the world.
http://archivegrid.org/
Archives of the History of American Psychology
Holdings include primary materials from American psychologists, antique instruments used by psychologists, and outdated testing materials.
http://www3.uakron.edu/ahap/
International Congress on Archives 2004
Reports from the congress in several languages.
http://www.wien2004.ica.org/
Maritime Archives and Collections Society
Materials related to marine history and conservation, maritime research, and nautical education.
http://www.aandc.org/collections/index.html
National Sound Archive Catalogue
A searchable online catalog of almost 2.5 million sound recordings held by the British Library National Sound Archive (NSA).
http://www.bl.uk/collections/sound-archive/cat.html
Providence Archives
Records of the Sisters of Providence, and the Providence Health System of the Northwest United States.
http://www.providence.org/phs/archives/default.htm
Repositories of Primary Sources
A listing of thousands of websites describing holdings of manuscripts, archives, rare books, historical photographs, and other primary sources for the research scholar. Maintained by Terry Abraham at the University of Idaho.
http://www.uidaho.edu/special-collections/Other.Repositories.html
The Schøyen Collection
Comprised of manuscripts from around the world, spanning 5000 years, held in Norway.
http://www.nb.no/baser/schoyen/
Standards for Archival Description: A Handbook
Describes technical standards, conventions, and guidelines used by archivists in describing holdings and repositories.
http://www.archivists.org/catalog/stds99/index.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/People/Men
link-Regional/J
link-Regional/Polar_Regions
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Regional/T
link-Health/Alternative
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Health/Medicine
link-Society/Support_Groups
link-World/Italiano
link-Health/Addictions/Games
link-Regional/Z
link-Home/News_and_Media
link-Society/People
link-Society/Crime
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Regional/Central_America
link-Society/Support_Groups
link-Society/Paranormal
link-Regional/Central_America
link-Regional/L
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Regional/S
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Home/Homeowners
link-Society/Activism
link-Society/Military
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Kids_and_Teens/Games
link-Society/Ethnicity
link-Games/Party_Games
link-Home/Personal_Organization
link-Society/Crime
link-Home/Software
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Regional/P
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
