(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Biography
Katalog D M O Z : Reference : Biography
[ A ] [ B ] [ C ] [ D ] [ E ] [ F ] [ G ] [ H ] [ I ] [ J ] [ K ] [ L ] [ M ] [ N ] [ O ] [ P ] [ Q ] [ R ] [ S ] [ T ] [ U ] [ V ] [ W ] [ X ] [ Y ] [ Z ] [ Complete List ]
| |
13 pages found in Biography:
About Famous People
A collection of the biographies of various historical personages.
http://www.aboutfamouspeople.com/
Biographical Dictionary
More than 25,000 notable men and women who have shaped our world.
http://s9.com/
Biography Center
Multi-lingual biographical directory.
http://www.biography-center.com/
The Biography Channel
Features 25,000 very brief biographical notes.
http://www.biography.com
Buscabiografias
Database of thousands of short biographies. In English and Spanish.
http://buscabiografias.com/ingles.htm
Dictionary of Labour Biography
Tool for all those interested in nineteenth and twentieth century British history.
http://www.york.ac.uk/res/dlb/
FemBio - Institute for Women's Biography Research
Luise F. Pusch's FemBio database contains biographical information on over 30,000 notable women worldwide. Accumulated since 1982; entries added continually. Also: Woman of the Day/Week.
http://www.fembio.org/default.shtml
Great Men and Women of the World
Provides biographies of great men and women of the world. Organized into sections on leaders and activists, heroes and humanitarians and scientists. Profiles available in English and French.
http://homepage.oanet.com/jaywhy/
Heroes of History
Selection of noteworthy persons, their accomplishments and failures.
http://www.heroesofhistory.com/
International Biographical Centre
List of dictionaries in the fields of Music, Literature and Poetry. General and specific biographical titles of today's leading personalities.
http://www.melrosepress.co.uk/
MyHero.com
Tells the stories of ordinary people who have accomplished extraordinary things.
http://myhero.com/
Time 100
Profiles the 100 most influential people of the 20th century (as selected by TIME Magazine) in five fields of endeavor.
http://www.time.com/time/2006/time100/
World Biographical Index - K. G. Saur Publishing
Free access to a large biographical database containing over 2 million references to persons. Search by name (or part of name) in combination with occupation, year of birth or death, year cited, and biographical archive.
http://www.saur-wbi.de/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Relationships
link-Regional/Europe
link-World/Norsk
link-Health/Animal
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Regional/S
link-Games/Miniatures
link-Regional/K
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Society/Law
link-Games/Tile_Games
link-Society/Organizations
link-Society/Politics
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Regional/Europe
link-Regional/O
link-Society/People/Men
link-Regional/Middle_East
link-World
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Sexuality
link-World/Kannada
link-Home/News_and_Media
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Games/Miniatures
link-Kids_and_Teens/News
link-Society/Subcultures
link-Home/Personal_Finance
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Regional/Polar_Regions
link-World/Italiano
link-Regional/Europe
link-Regional/G
link-Health/Regional
link-Regional/I
link-Regional/A
link-Home/News_and_Media
link-Regional/Oceania
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
