(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Encyclopedias
Katalog D M O Z : Reference : Encyclopedias
| |
| | |
19 pages found in Encyclopedias:
Bartleby.com
Includes the Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, dictionaries, and thesauri.
http://www.bartleby.com/
Britannica Concise
Featuring 28,000 short articles.
http://concise.britannica.com/
Classic Encyclopedia
Browsable online version of the 1911 edition of the Encyclopaedia Britannica.
http://www.1911encyclopedia.org/
Encyberpedia
Electronic encyclopedia with its own content as well as over 10,000 links to the best reference sites on the Internet.
http://www.encyberpedia.com/cyberlinks/links/index.html
Encyclopaedia Britannica Online
Provides complete text of Encyclopaedia Britannica with search capabilities, related links, and multimedia enhancements. Full text for subscribers only; free trial available.
http://www.britannica.com/
Encyclopedia Smithsonian
Links to on-line Smithsonian resources and answers to frequently asked questions from A to Z.
http://www.si.edu/Encyclopedia_SI/
HighBeam Encyclopedia
Offers articles from the Columbia Encyclopedia and Britannica Concise Encyclopedia.
http://www.encyclopedia.com/
How Stuff Works
Articles explain how hundreds of things work, from elements of the human body to space-age technology.
http://www.howstuffworks.com/
Hutchinson Encyclopedia
"A subset of the content (concise set) is provided for free, the access to the rest of the Hutchinson Encyclopedia requires subscription."
http://encyclopedia.farlex.com/
Information Please
Online dictionary, Columbia Encyclopedia, and almanac reference.
http://www.infoplease.com/
Knol
Peer-reviewed encyclopedia from Google. Articles are written by named contributors.
http://knol.google.com/
MSN Encarta Encyclopedia
Includes a world atlas, dictionary, thesaurus, multimedia collection, and homework tools.
http://encarta.msn.com/
Nuttall Encyclopædia of General Knowledge
Approximately 14,000 entries on topics including art, geography, literature, philosophy, religion. Originally published in 1907.
http://www.fromoldbooks.org/Wood-NuttallEncyclopaedia/
Online Encyclopedia
Offers articles from on the 11th edition Encyclopedia Britannica, and from the Crystal Reference Encyclopedia. All articles are searchable and alphabetized.
http://encyclopedia.jrank.org/
The Probert Encyclopaedia
Reference source with several hypertext linked entries covering a broad variety of subjects.
http://www.probert-encyclopaedia.co.uk/
Simple English Wikipedia
User-contributed online encyclopedia intended for people whose first language is not English.
http://simple.wikipedia.org/
Wikinfo
User edited encyclopedia based on Wiki software. Contains articles, information on editing, and a list of differences between this encyclopedia and Wikipedia.
http://www.wikinfo.org/
Wikipedia
A free encyclopedia with millions of articles contributed collaboratively using Wiki software, in dozens of languages.
http://wikipedia.org/
World Book Encyclopedia
Online version of the complete reference work along with dictionary, atlas, links, magazines, historical documents, audio, video, images, and 3D photographs. Requires free temporary registration with option to buy continued access for full articles.
http://www.worldbook.com/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Issues
link-Health/Regional
link-Regional/F
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Society/Work
link-Science/Social_Sciences
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Regional/Y
link-Society/People/Women
link-World/Polska/Biznes
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Society/Military
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Regional/Europe
link-Games/Dice
link-Regional/B
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Health/Nutrition
link-Regional/D
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Kids_and_Teens/News
link-Home/News_and_Media
link-Regional/W
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Society/Law
link-Regional/Y
link-Society/Law
link-Kids_and_Teens/Health
link-Regional/Europe
link-Home/Home_Improvement
link-Regional/D
link-Society/Holidays
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Regional/Africa
link-Regional/V
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Regional/Countries
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
