(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Thesauri
Katalog D M O Z : Reference : Thesauri
| |
| | |
17 pages found in Thesauri:
American Society of Indexers - Thesauri Online
Annotated directory.
http://www.asindexing.org/site/thesonet.shtml
Germ
Searchable WordNet and Roget's Thesaurus with meaning trees.
http://www.germ.cz/
HASSET
Provides direct term search followed by hierarchical and other types of browsing. Based on a UNESCO thesaurus.
http://www.data-archive.ac.uk/search/hassetSearch.asp
Historical Thesaurus of English
Contains the vocabulary of English from the earliest written records to the present, with known recorded dates of usage, taken from the Oxford English Dictionary.
http://www2.arts.gla.ac.uk/SESLL/EngLang/thesaur/homepage.htm
INGRID Library Thesaurus
Allows direct term search with results hyperlinked to broader and narrower search terms. Available in English and Estonian.
http://ingrid.utlib.ee/thesaurus.html
Lexical Freenet
Search for relationships between words and concepts that might never have occurred to you before.
http://www.lexfn.com/
Phrases Thesaurus
A resource for writers. Enter a single word and it will return a list of phrases and sayings that are related to the word in some way. In English.
http://www.phrasefinder.co.uk
Roget's II: The New Thesaurus
3rd edition. Contains over 260,000 synonyms and cross-references. Features succinct word definitions and hyperlinked category index.
http://education.yahoo.com/reference/thesaurus/
Roget's Thesauri
Includes "Roget's International Thesaurus of English Words and Phrases" and Houghton-Mifflin's "Roget's II: The New Thesaurus," third edition.
http://www.bartleby.com/thesauri/
Roget's Thesaurus - As distributed by Project Gutenberg
E-text of Roget's Thesaurus No. Two, which is derived from the version of Roget's Thesaurus published in 1911.
http://asadz.com/thesaurus/
Sybrina's Phrase Thesaurus
A creative phrase tool for creative writers of any genre including college students, people just learning English, people wanting to improve their communication skills, artistic professionals and others.
http://www.sybrina.com
Thesaurus
Synonyms and antonyms from AOL's Research & Learn channel.
http://reference.aol.com/thesaurus
Thesaurus.com
Online version of Roget's II: The New Thesaurus, 3rd edition.
http://thesaurus.reference.com/
Thinkmap Visual Thesaurus
Interactive dictionary and thesaurus using a visual display for data navigation.
http://www.visualthesaurus.com/
WordNet - a Lexical Database for English
An on-line lexical reference system whose design is inspired by current psycholinguistic theories of human lexical memory. English nouns, verbs, adjectives and adverbs are organized into synonym sets, each representing one underlying lexical concept. Different relations link the synonym sets. From the Cognitive Science Laboratory, Princeton University
http://wordnet.princeton.edu/
Wordsmyth Educational Dictionary-Thesaurus
Integrated English dictionary and thesaurus.
http://www.wordsmyth.net/
WWWebster Thesaurus
Merriam-Webster Thesaurus
http://www.merriam-webster.com/thesaurus.htm
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/L
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/R
link-Regional/E
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Society/Transgendered
link-Regional/L
link-World/Norsk
link-Health/Regional
link-Society/Relationships
link-World/Norsk
link-Society/Issues
link-Regional/E
link-News/By_Subject
link-World/Polska
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-World
link-Games/History
link-Games/Tile_Games
link-Health/Animal
link-Society/Advice
link-Regional/R
link-Society/Holidays
link-World
link-Home/Family
link-Home/Domestic_Services
link-Home/Software
link-Games/Trading_Card_Games
link-Society/Government
link-World/Italiano/Computer
link-World/Polska
link-Regional/P
link-Regional/V
link-Regional/H
link-Society/Paranormal
link-Society/Subcultures
link-Regional/Oceania
link-Society/Subcultures
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
