(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Science and Environment
Katalog D M O Z : Regional : Middle East : Science and Environment
| | |
| | |
8 pages found in Science and Environment:
ACSAD-BGR Cooperation Project
Provides information on the partners, background, activities and pilot areas of the Arab-German project "Management, Protection and Sustainable Use of Groundwater and Soil Resources". Includes news, documents and workshop details.
http://www.acsad-bgr.org/
Alreem Environmental Consultation
Contains information on environmental agencies, natural resources, ecotourism, biodiversity, conventions, and legislations. The reports are prepared by Dr. Saeed Abdulla Mohammed.
http://www.alreem.com/
The Arab Center for the Studies of Arid Zones and Dry Lands
ACSAD is a regional center for research and studies pertaining to the development of the arid and semi-arid areas of the Arab World. Includes a profile, programs, projects, publications and training.
http://www.acsad.org/
Arabian Wildlife
Online version of the Arabian Wildlife Magazine, covering all facets of wildlife and conservation in the Arabian peninsula. Includes photos, articles, and information for bird-watchers and advertisers.
http://www.arabianwildlife.com/
Friends of the Earth Middle East
Umbrella organization representing leading environmental non-governmental organizations in the middle east. Includes a profile, regional data, maps, projects, programs, and briefs on solar and water projects in the region.
http://www.foeme.org/
Northern Sinai Agricultural Development Program
Information about the NSADP, a controversial agricultural project, with implications exceeding the boundaries of Egypt, and eventually leading to a conflict in the region. Includes an overview of the project, issues, Bedouin rights, water usage statistics, legislations, and related press clippings.
http://www.geocities.com/CapitolHill/Parliament/5358/
Ornithological Society of the Middle East (OSME)
Features information about the organization, birds, birdwatching, and conservation in the Middle East.
http://www.osme.org/
In Race to Tap the Euphrates, the Upper Hand Is Upstream
New York Times analysis of water supply issues in this river basin of Iraq, Turkey, and Syria. <small>(August 25, 2002)</small>
http://nytimes.com/2002/08/25/international/middleeast/25WATE.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-News/By_Subject
link-Regional/K
link-Health/Alternative
link-Regional/S
link-Regional/Africa
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Regional/S
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Society/Military
link-Kids_and_Teens/Games
link-Kids_and_Teens/News
link-World/Italiano/Computer
link-Home/Personal_Organization
link-Home/Apartment_Living
link-Home/Emergency_Preparation
link-Society/Philosophy
link-Games/Hand_Games
link-Home/Emergency_Preparation
link-Society/Folklore
link-Regional/S
link-Home/News_and_Media
link-Regional/Z
link-Society/Issues
link-Regional/E
link-Games/Card_Games
link-Kids_and_Teens/Health
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Paranormal
link-Kids_and_Teens/News
link-Games/Party_Games
link-Regional/South_America
link-Health/Nutrition
link-Regional/P
link-Society/People/Women
link-Health/Alternative
link-Health/Regional
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
