(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
News and Media
Katalog D M O Z : Science : News and Media
| | |
| | |
38 pages found in News and Media:
ABC News: Technology & Science
News stories along with podcasts, video and blogs. USA.
http://abcnews.go.com/Technology/
ABC Online: Science
Presents local and international breaking news and features from The Lab along with details of their TV and radio programs. Australian Broadcasting Corporation.
http://www.abc.net.au/science/
BBC News: Science/Nature
Offers news and feature stories plus audio and video programs and clips about the natural sciences.
http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/
CBC - Technology and Science News
Top stories, headlines, and indepth coverage from the Canadian Broadcasting Corporation.
http://www.cbc.ca/technology/
Christian Science Monitor - Sci/Tech
Includes articles and columns on computing, the environment, the Internet and space.
http://www.csmonitor.com/scitech/
Discovery Channel - News
Features current news stories about science plus video, fan sites, games, webdcams and an email newsletter.
http://dsc.discovery.com/news/news.html
Education Guardian - Research
Latest news, analysis and commentary includes research findings, sector news, profiles, interviews and special reports.
http://www.guardian.co.uk/education/research
FOX News: Scitech
Features science and technology stories and headlines from the television network.
http://www.foxnews.com/scitech/
The Globe and Mail: Science News
Headline news and feature articles from the Canadian newspaper.
http://www.theglobeandmail.com/health/science/
Guardian Unlimited - Science
Latest news and information including a weekly podcast, opinions, analysis and background from the Guardian and Observer newspapers plus special reports, interactive guides and talkboards.
http://www.guardian.co.uk/science
The Hindu: Sci Tech
Weekly section of India's national newspaper offers news and features.
http://www.hinduonnet.com/thehindu/seta/index.htm
Los Angeles Times - Science & Medicine
News and story gallery from their own journalists plus breaking news from AP and links to web resources.
http://www.latimes.com/news/science/
MSNBC News: Technology and Science
Offers breaking news along with features about science, space, games and gadgets, tech tools, Tech Talk TV show and special reports.
http://msnbc.msn.com/id/3032118/
The New York Times: Science
Offers news and features about current scientific issues and advances in the earth, life, physical, social and space sciences.
http://www.nytimes.com/pages/science/
NOVA: Science in the News
Articles discuss the science behind the headlines. Includes email newsletter and Back to Basics annotated links. From the Australian Academy of Science.
http://www.science.org.au/nova/
PBS NewsHour: Science Reports
Segments on research and technology developments from the news program include special reports with transcripts and lesson plans plus some streaming audio and video. Email newsletter.
http://www.pbs.org/newshour/science/
PBS: Science & Nature
Television show companion sites for various science series and specials, plus web-original sites. USA.
http://www.pbs.org/science/
Pravda Science
Top news and feature stories on science and technology from Russian Pravda.
http://english.pravda.ru/science/
SciDev.Net
News, views and information about science, technology and the developing world. Includes articles from other news sources worldwide.
http://www.scidev.net/
ScienCentral News
Independent news bureau offers science and technology reporting for radio and television. Includes print and video archives of recent programs including PBS's NOVA News Minutes. [RealPlayer or QuickTime]
http://www.sciencentral.com/
Sci-Tech Today
Current news stories from several areas of science and technology, written for the general public.
http://www.sci-tech-today.com/
SciTechDaily
Selected analysis, opinion, features, background and book reviews from international news sources. Includes email updates and links to breaking news sites and sci/tech publications.
http://www.scitechdaily.com/
SciVee
Science video sharing website used by researchers to upload, view and share science video clips and connect them to scientific literature.
http://www.scivee.tv/
Telegraph: Connected
Includes the latest science, technology and dotcom news plus regular columnists, features, Boot Camp, competitions and computer book reviews.
http://www.telegraph.co.uk/connected/main.jhtml
The Why Files
Well-researched, educational descriptions of the actual science behind current news stories. From the University of Wisconsin, supported by the National Institute for Science Education of the NSF.
http://whyfiles.org/
BBC News - Science/Nature
News feed on topics in the natural sciences. [RSS]
http://news.bbc.co.uk/rss/newsonline_uk_edition/sci/tech/rss.xml
CBC: Technology and Science News
Articles and headline news from the Canadian broadcaster. [RSS]
http://rss.cbc.ca/lineup/technology.xml
Christian Science Monitor - Sci/Tech
News feed on biology, the Internet, environment, space, and other topics. [RSS]
http://rss.csmonitor.com/feeds/scitech
CNN Science and Space
Feed supplies recent news on space exploration and other topics in the sciences. [RSS]
http://rss.cnn.com/rss/cnn_space.rss
Discovery News: Top Stories
News and articles from the Discovery Channel. [RSS]
http://dsc.discovery.com/news/topstories.xml
The Globe and Mail: Science News
Headline news and feature articles from the Canadian newspaper. [RSS]
http://feeds.feedburner.com/TheGlobeAndMail-Science
Guardian.co.uk Science
Science coverage from The Guardian. [RSS]
http://www.guardian.co.uk/science/rss
MSNBC: Technology and Science
Breaking news and feature reports. [RSS]
http://rss.msnbc.msn.com/id/3032117/device/rss/rss.xml
Phys.Org
News about technology, physics, space, and earth science. [RSS]
http://www.physorg.com/physorg.xml
Reuters: Science News
Science updates from media information service. [RSS]
http://feeds.reuters.com/reuters/scienceNews/
SciDev.Net Latest News
Science, technology, and the developing world. [RSS]
http://www.scidev.net/newsfeed/rss/newsfeed-1.xml
Sci-Tech Today
Daily headlines in science and technology. [RSS]
http://www.sci-tech-today.com/news/feed/rss/syndication.xml
Slashdot: Science
Science news and discussion. [RSS]
http://rss.slashdot.org/Slashdot/slashdotScience
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Home/Cooking
link-Society/People/Men
link-Home/Rural_Living
link-Games/Party_Games
link-Regional/A
link-Regional/T
link-Games/Online/Strategy
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Home/Personal_Organization
link-Society/Activism
link-Society/Folklore
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Regional/K
link-Society/Genealogy
link-Society/Sexuality
link-Society/People/Women
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Regional/Asia
link-Regional/J
link-Regional/Oceania
link-World/Italiano
link-Games/Miniatures
link-Home/Urban_Living
link-Society/Philosophy
link-Society/Future
link-Regional/Oceania
link-Society/Crime
link-Society/Advice
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Regional/S
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Science/Social_Sciences
link-Regional/K
link-Home/Homeowners
link-Regional/Y
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
