(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Physics
Katalog D M O Z : Science : Physics
| | |
| | |
20 pages found in Physics:
Eric Weisstein's Treasure Trove of Physics
Online encyclopedia of physics terms and formulas. Full searchable, and also browsable alphabetically and by topic. Part of Eric's Treasure Troves of Science.
http://scienceworld.wolfram.com/physics/
The Net Advance of Physics
MIT resource providing discussions at various levels of sophistication that cover all areas of physics.
http://web.mit.edu/redingtn/www/netadv/welcome.html
The Physical World
Answers to simple physics questions, from New Scientist.
http://www.newscientist.com/lastword.ns
Physics and Astronomy Classification Scheme (PACS)
Hierarchical numbering scheme, developed by the American Institute of Physics, used to identify fields and sub-fields of physics.
http://publish.aps.org/PACS/
Physics Central
Find out how physics is part of your world. We answer your questions on how things work and keep you informed with daily updates on physics in the news. We describe the latest research and the people who are doing it and show you physics in action.
http://www.physicscentral.com
Physics Central
A page on modern physics, such as quantum mechanics and black holes, and some mathematics.
http://www.physlib.com/
Physics News Graphics
Diagrams (with captions) appearing in various AIP publications, sorted by category or by date.
http://aip.org/mgr/png/
Physics on MathPages
Articles, leaning towards a mathematical description, on a wide range of topics in physics.
http://www.mathpages.com/home/iphysics.htm
Physics Post
A tutorial and article driven community. Votes, science news and a discussion forum.
http://www.physicspost.com/
Physics Today
The flagship publication of the American Institute of Physics (AIP). Provides feature articles, news stories, analyses, book and product reviews, a searchable job database, and obituaries.
http://www.physicstoday.org/
Physics.org
Searchable database of physics resources from the Institute of Physics which matches a person's question, age and knowledge profile to handpicked sites. Also includes the Physics Life animation.
http://www.physics.org
PhysicsWeb
Physics news, jobs, equipment buyer's guide, and events.
http://physicsworld.com/cws/home
PhysLINK
Links to physics departments, physical societies, journals, job information, and other physics related information.
http://www.physlink.com/
Physnet: The Physics Departments and Documents Network
Serves information from physics departments and institutes worldwide: departmental information, locally stored documents, authoring tools, free access journals, jobs, conferences and education material.
http://physnet.physik.uni-oldenburg.de/PhysNet/
PhysOrg.com
Physics news, semiconductor technology news, space news and a scientific forum.
http://www.physorg.com/
Usenet Physics FAQ
sci.physics frequently asked questions with answers.
http://math.ucr.edu/home/baez/physics/
What You Want To Know About Physics
Summarizes in simple language, without advanced mathematics, the foundations of physics. The index gives direct access to selected topics.
http://kr.cs.ait.ac.th/~radok/physics/
World Year of Physics 2005
International effort to celebrate the 100th anniversary of the Miraculous Year (1905) and raise public awareness of physics.
http://www.wyp2005.org/
Scientific American - Questions That Plague Physics
A conversation with Lawrence M. Krauss, chair of the physics department at Case Western Reserve University. [PDF] <small>(August, 2004)</small>
http://genesis1.phys.cwru.edu/~krauss/0804082.pdf
Physics Today
News, feature articles, reviews, obituaries, and other items from the monthly magazine for the physics community. [RSS]
http://www.physicstoday.org/feed.xml
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/South_America
link-World/Kannada
link-Society/Crime
link-Regional/T
link-Regional/O
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Regional/Caribbean
link-Reference/Education
link-Society/Crime
link-Regional/Countries
link-Regional/Europe
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Games/Hand_Games
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Regional/Polar_Regions
link-Regional/O
link-Games/Tile_Games
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Home/Urban_Living
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Home/Apartment_Living
link-Society/Subcultures
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Home/Urban_Living
link-Regional/Asia
link-Regional/S
link-Society/Future
link-Home/Emergency_Preparation
link-Society/Future
link-Society/Ethnicity
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Society/Law
link-Business/Healthcare
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Games/Party_Games
link-World/Norsk
link-Society/Disabled
link-Science/Social_Sciences
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
