(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Publications
Katalog D M O Z : Science : Social Sciences : Political Science : Publications
| | |
18 pages found in Publications:
American Journal of Political Science
Covers research in such areas as American politics, public policy, international relations,comparative
http://www.jstor.org/journals/00925853.html
American Political Science Review
Bimonthly journal on this general subject as well as analyses of American politics. Full text available to subscribers from 2001.
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=PSR
American Politics Quarterly
Promotes and disseminates research in all areas of American politics. Studies concerning American political behavior, political parties, public opinion, legislative behavior, courts and the legal process, executive and administrative politics, public policy.
http://www.uwm.edu/Org/APQ/
British Journal of Political Science
A broadly based journal aiming to cover developments across a wide range of countries and specialisms, with contributions drawn from all fields of political science and related disciplines.
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=JPS
British Journal of Politics and International Relations
BJPIR is a refereed journal published under the auspices of the Political Studies Association of the United Kingdom. Electronic access from vol.1 (1999)
http://www3.interscience.wiley.com/journal/117980943/home
Canadian Journal of Political Science - Revue canadienne de science politique
Quarterly journal of political science, published jointly by CPSA/Acsp and Sqsp. Electronic version from vol. 33 (2000).
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=CJP
Canadian Public Policy / Analyse de Politiques
Quarterly journal of domestic economic and social policy published by the University of Toronto Press. Searchable abstract archive, previews, editorial board and sponsor information, and submission and advertisement guidelines offered.
http://cpp.economics.ca/
Critical Review
An interdisciplinary journal of politics and society. Content includes call for papers and style guidelines, reviews of the journal itself, and index of current and forthcoming issues.
http://www.criticalreview.com/
Democracy and Nature
A journal for discussion of direct political, social, ecological, and "inclusive" democracy. Includes aims and scope, full back issues, selected texts, forthcoming themes, contribution guidelines, links, and subscription information.
http://www.democracynature.org/
Japanese Journal of Political Science
Journal of Japan and East Asia politics. Electronic version from vol. 1 (2000).
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=JJP
The Journal of Political Philosophy
International journal advancing New approaches in the study of theoretical issues arising out of moral, legal and political life. Site offers online subscription/renewal, latest table of contents, and a sample article.
http://www.blackwellpublishing.com/jopp/
The Journal of Power Institution in Post-Soviet Societies
A semesterly online journal devoted to the armed forces and power institutions of post-Soviet societies.
http://www.pipss.org/
Journal of Social and Political Studies
A socio-political journal published by the Central Asia and the Caucasus Information and Analytical Center (Luleo, Sweden).
http://ca-c.org/journale.shtml
Political Science Quarterly
A nonpartisan journal, PSQ is edited for both political scientists and general readers with a keen interest in public and foreign affairs. Each issue contains topical articles and book reviews.
http://www.psqonline.org/
Political Studies
About the journal and other publications of the UK Political Studies Association, plus information about the profession and academic programs in the UK. Journal has international scope.
http://www.politicalstudies.org/
PS: Political Science & Politics
Publishes high-level intelligence about political science, including research, teaching, and professional development for political scientists.
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=PSC
Studies in American Political Development
Scholarly journal on political change and institutional development in the United States from a variety of theoretical viewpoints, with articles focusing on governmental institutions over time and on their social, economic and cultural setting.
http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=SAP
World Politics
Quarterly journal of political science founded in 1948, published by Johns Hopkins University Press, and produced under the editorial sponsorship of Princeton Institute for International and Regional Studies. Hypertext of current articles and links to ordering and submission information.
http://www.princeton.edu/~piirs/publications/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Society/Holidays
link-Health/Medicine
link-Regional/K
link-News/By_Subject
link-Society/Issues
link-News/By_Subject
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Regional/E
link-Regional/R
link-Games/Hand_Games
link-Games/Miniatures
link-Regional/Middle_East
link-Games/Tile_Games
link-Society/Advice
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Home/Rural_Living
link-Regional/K
link-Society/Disabled
link-Home/Homemaking
link-Society/Advice
link-Society/Relationships
link-Regional/Middle_East
link-Society/Genealogy
link-Home/Rural_Living
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Games/Online
link-Computers/Home_Automation
link-Society/Government
link-Home/Personal_Finance
link-Society/Law
link-Home/Consumer_Information
link-World/Polska/Biznes
link-Regional/Oceania
link-Kids_and_Teens/Arts
link-World/Italiano
link-Games/Board_Games
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
