(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
French
Katalog D M O Z : Society : Ethnicity : French
| | |
| | |
9 pages found in French:
Creating French Culture
Treasures from the Bibliothèque Nationale de France, exhibited at the Library of Congress, render an historical blueprint of France from the period of Charlemagne through that of Charles DeGaulle.
http://www.loc.gov/exhibits/bnf/bnf0001.html
Cultural Services of the French Embassy
Information on art, books, cinema, music and news, with regional calendar and mailing list sign-up form.
http://www.frenchculture.org/
France for Visitors
Guide to French travel, featuring maps, photo galleries, destination guides and detailed information on top spots frpm Paris to Riviera to D-Day Invasion sites.
http://gofrance.about.com/
The Franco-American Institute
Rennes, France. The only US-France binational center in France. Includes events schedule and streaming video English courses.
http://www.ifa-rennes.org/
The Franco-British Society
A focus for individuals, groups and companies who wish to keep in touch with France, her culture, history and current affairs. Details of events programme and membership.
http://www.francobritishsociety.org.uk/
FrancoGene
Franco-American and French-Canadian Genealogy. For geneologists in Quebec, France, Louisiana, Maine, or Acadia.
http://www.francogene.com/index.php
La Maison Française at the University of Virginia
Includes house events, pictures, and resident contact information.
http://www.student.virginia.edu/~maison/
The National Huguenot Society
Includes a listing of documented Huguenot ancestors, historical information, membership information, book reviews and a list of books and publications for sale. Links to other Hugeunot sites.
http://www.huguenot.netnation.com/general/
Paris Tempo Magazine
News and information about living and travelling in Paris, French culture, society, politics and Parisian life.
http://www.paristempo.com/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/Middle_East
link-Science/Social_Sciences
link-Regional/Y
link-Society/Organizations
link-Home/Apartment_Living
link-Society/Future
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Home/Emergency_Preparation
link-Regional/Countries
link-Home/Emergency_Preparation
link-Society/Philosophy
link-Regional/S
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Regional/R
link-World
link-Home/Domestic_Services
link-World/Italiano/Computer/Software
link-World/Italiano/Computer/Software
link-World/Polska/Biznes
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Society/People
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Genealogy
link-Regional/F
link-Regional/P
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Games/Roleplaying
link-Regional/G
link-Home/Rural_Living
link-Regional/Countries
link-Home/Home_Improvement
link-Games/Roleplaying
link-Home/Urban_Living
link-World/Italiano/Computer
link-Home/Urban_Living
link-World/Italiano
link-Regional/Caribbean
link-Society/Sexuality
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
