(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Romani
Katalog D M O Z : Society : Ethnicity : Romani
| | |
| |
14 pages found in Romani:
Back to the Road
Travelling with a horse drawn Gypsy waggon through Europe.
http://www.romnews.com/webdrom.html
The Dream
Photographs of the Chergari Gypsies in Bulgaria by Stacia Spragg.
http://sightphoto.com/sightphoto/story/gypsies/gypsies.html
From the Life of Gypsies
Photographs by Ljalja Kuznetsova of Liuli Gypsies in Ukraine.
http://www.mojones.com/photofund/kuznetsova.html
Gypsies and Travellers in Belgium
Describes employment and inclusion programs for the Romani in Flemish, French, and English.
http://users.belgacom.net/bn379716/
Gypsy Rendez-vous
Françoise Giovannangeli befriends a Roma family outside Paris.
http://www.paris.org/Kiosque/sep97/gypsy.html
Les Roms de Roumanie (The Gypsies of Romania)
Photographs by Yves Leresche.
http://www.esf.ch/leresche/
Precision Modelled Gypsy Caravan and Cart Collection
A lasting detailed record of the Gypsy history and tradition of the British Isles. The collection is constructed to a high standard, showing both the interior and exterior features in fine detail.
http://www.geocities.com/gypsycaravansite/
Roma: Gypsies of Pata-Rât
Australian photojournalist David Dare Parker captures images of poverty, hardship and survival in Transylvania, Romania.
http://members.ozemail.com.au/~ddpphoto/page12.html
The Roma of Central and Eastern Europe
Photographic exhibition by Rolf Bauerdick.
http://www.osi.hu/exhibition/bauerd/rbm.htm
Romanestan WebRing
The "Romanestan Webring" is designed for websites about Romani (Gypsy) culture, history, linguistics, for web sites maintained by Romani associations and organizations in the world and for Romani homepages.
http://www.geocities.com/romanestan/
Romani.org
Nadia and Peter describe the history and persecution of the Roma, their struggle for freedom and against oppression worldwide, their music and dance. Includes bibliography.
http://www.romani.org/
Rroma
Their culture, history and current situation, as well as organisations working with Rroma such as Opre and the Rroma Foundation. Includes news, reports and links.
http://www.rroma.org/
Temps Gitans
From National Geographic, Nigel Dickinson visits Gitans in France.
http://www.nationalgeographic.com/media/photography/dickinson/index.html
Urban Gypsies
Photographs by Paul Ross of the Latimer Road caravan site outside London.
http://www.caliach.com/paulr/gypsies/gypsies.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Games/Roleplaying
link-Society/Work
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Computers/Home_Automation
link-Health/Regional
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Society/Subcultures
link-Home/Personal_Organization
link-Regional/L
link-Society/Relationships
link-World/Polska
link-Regional/K
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Kids_and_Teens/News
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Society/Military
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Home/Consumer_Information
link-Regional/Y
link-Home/Personal_Organization
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Games/Card_Games
link-Regional/T
link-Society/Sexuality
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Computers/Home_Automation
link-Computers/Home_Automation
link-Kids_and_Teens/School_Time
link-Society/Subcultures
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Law
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Home/Software
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
