(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Essays
Katalog D M O Z : Society : Future : Essays
22 pages found in Essays:
Australia's Future
A prediction about the nature of the impending Republic of Australia.
http://www.users.bigpond.com/smartboard/decline/civfut.htm
Carfree City Design
Exploring the prospect of designing auto-less, sustainable communities with alternative transportation, renewable energy, pedestrian orientation, mixed-use zoning, fiber optics and recycling facilities in all units and other green features to aid in long-term quality of life survival.
http://www.priorities.org/carfree.htm
The Collegiate Landscape of the Future
The universities of the future won't be built around the Internet; they will be built around small residential colleges.
http://www.collegiateway.org/future/
Dr. Arthur B. Shostak
Professor of Sociology, and futurist. Includes his essays and book reviews.
http://www.futureshaping.com/shostak/
Ethical Issues of Robots in Society
Discusses the ethical issues of robots in society, such as robot slavery and daily treatment.
http://www.freeonlineresearchpapers.com/ethical-issues-robots-society
Future Studies
Essays on change, the future of humanity, and transhumanism, by Nick Bostrom; archival site, no longer updated.
http://www.future-studies.com/
Future Studies: An Interdisciplinary Vehicle for Space Science Education
Essay on use of futur studies in the space science curriculum which includes example methods, suggested reading, and three futures course descriptions.
https://www.maxwell.af.mil/au/awc/awcgate/nasa/future.htm
Innovation Watch
Follows developments in science, technology, business, society and the environment and assesses their impact.
http://www.innovationwatch.com
Introduction to Future Studies
A summary of methodologies for studying change and future. By Linda Groff and Paul Smoker, Global Options, California State University, USA.
http://www.csudh.edu/global_options/IntroFS.HTML#FSMethodols
Manifesto for the Peoples of the Third Millennium
An outline of processes for developing progressive alternative societies.
http://m3peeps.org/manif.htm
A Message From Future Generations
People of the future give advice on spiritual and political development. Dr. Allen Tough's book.
http://ieti.org/tough/articles/fg.htm
News for a Synergic Earth
A collection of discussions and articles focused on culture, systems thinking and how to create a more sustainable future.
http://www.synearth.net
NIC - Mapping the Global Future 2020
A document based on consultations with non governmental experts around the world, with regional and global scenarios representing alternative futures. By the National Intelligence Council, US Government.
http://www.cia.gov/nic/NIC_globaltrend2020.html
100 Phenomena
Complete English text from the Finnish book "100 Phenomena" by Risto Linturi and Ilkka Hannula containing miniature scenarios for the years 2000 to 2020 illustrating what may happen in our future and how it will feel.
http://www.linturi.fi/100_phenomena/index.html
Philosophy of Technology
Several essays centered on how the world will cope with humanity's natural drive towards cultural and physical speciation.
http://home.comcast.net/~reillyjones/
Principles of Forecasting
From the Wharton School, University of Pennsylvania, USA. Seeks to develop a set of principles to guide forecasting for problems in management, operations research, and the social sciences.
http://www.forecastingprinciples.com/
ROBOT: Mere Machine to Transcendent Mind, by Hans Moravec
Additional figures and text for Moravec's book on the next six decades.
http://www.frc.ri.cmu.edu/~hpm/book98/
Saving the Future
Suggests key changes that lead to an acceptable future. Offers articles and forum.
http://savingthefuture.siteideas.net/
Scenarios: The Red Herring Column
Contains several papers about various topics. Including Yucca Mountain, the uture of the economy, and broad band.
http://www.gbn.org/ColumnListDisplayServlet.srv?col=10
The Sky is the Linit
A personal discussion of the most relevant and actual of the world's problems.
http://jp.senescence.info/thoughts/transhumanism.html
Social Fiction - S. Flor
Report from the year 2029: local markets have become an important complement to the established global economic system.
http://www.social-fiction.de
Why the Future Doesn't Need Us
Article on how technologies, including robotics, genetic engineering, and nanotechnology, are threatening to make humans an endangered species.
http://www.wired.com/wired/archive/8.04/joy_pr.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/C
link-Home/Consumer_Information
link-Regional/K
link-Society/Relationships
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Relationships
link-Science/Social_Sciences
link-Regional/Polar_Regions
link-Home/Homeowners
link-Computers/Home_Automation
link-Society/Organizations
link-Health/Nutrition
link-Regional/South_America
link-Society/Politics
link-World/Polska/Biznes
link-World/Norsk/Helse
link-World/Norsk
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Society/Law
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Regional/Z
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Home/Home_Improvement
link-Regional/L
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Society/People
link-Regional/Polar_Regions
link-Society/Advice
link-Society/Issues
link-Home/Urban_Living
link-Society/Advice
link-Games/Card_Games
link-Society/Philanthropy
link-Health/Addictions/Games
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Home/News_and_Media
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Regional/Z
link-Society/People/Women
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
