(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Health
Katalog D M O Z : Society : History : By Topic : Social History : Health
| | |
8 pages found in Health:
Anomalies and Curiosities of Medicine
Full, indexed text of this encyclopedic collection of rare and extraordinary cases of abnormality in all branches of medicine and surgery. By George M. Gould and Walter L. Pyle.
http://etext.lib.virginia.edu/toc/modeng/public/GouAnom.html
Disability Social History Project
Timeline, essays, upcoming conferences, and other resources related to the history of disability in society. The ways in which people with disabilities have been treated vary dramatically throughout history and among different cultures.
http://www.disabilityhistory.org/dshp.html
Dr. Albert Sabin's Discovery of the Oral Polio Vaccine
Information on Albert B. Sabin, MD, developer of the polio vaccine from the Cincinnati Children's Hospital Medical Center.
http://www.cincinnatichildrens.org/about/history/sabin.htm
The Innominate Society of Louisville
Presentations and discussions of papers dealing with subjects of interest or importance in the fields of medical history and the cultural aspects of medicine.
http://www.innominatesociety.com
Medicine and Madison Avenue
Explores the complex relationships between modern medicine and modern advertising. Presents images and database information for various health-related advertisements printed in newspapers and magazines.
http://library.duke.edu/digitalcollections/mma/
Photographs for Mental Health Care Reform: The Maryland State Care Campaign, 1908-1910
This online exhibition traces the Maryland State Lunacy Commission's successful campaign to transfer the mentally ill from county almshouses into state hospitals. Photographs played a key role in the passage of new laws.
http://www.msa.md.gov/msa/speccol/sc5400/sc5492/html/almshouse.html
Social History of Medicine
A journal concerned with all aspects of health, illness, and medical treatment in the past.
http://shm.oxfordjournals.org/
Society for the Social History of Medicine
Pursues inter-disciplinary approaches to the history of health, welfare, medical science and practice. Organization information, upcoming conferences, journal table of contents, and internet links.
http://www.sshm.org/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Society/Relationships
link-Kids_and_Teens/School_Time
link-Society/People
link-Regional/J
link-Society/Work
link-World/Norsk/Helse
link-Games/Online
link-Society/Folklore
link-Regional/W
link-Regional/J
link-Regional/South_America
link-Society/Transgendered
link-Regional/T
link-Regional/R
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Recreation/Pets
link-Games/Card_Games
link-Home/Home_Improvement
link-Home/Cooking
link-Regional/I
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Games/Party_Games
link-Health/Addictions/Games
link-Games/Dice
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Regional/Central_America
link-Society/Sexuality
link-Society/Ethnicity
link-World
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Society/Sexuality
link-Home/News_and_Media
link-Regional/J
link-Society/Issues
link-Games/Online/Strategy
link-Regional/W
link-Society/Relationships
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
