(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
April Fool's Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : April Fool's Day
| |
10 pages found in April Fool's Day:
Annie's April Fool's Day Page
Tells about the holiday's history and considers the day from a Christian perspective.
http://www.annieshomepage.com/aprilfools.html
April Fool's Day
Includes hoaxes, pranks, gag gifts, trivia, history, quotes, messages, funny party ideas and April Fool recipes.
http://www.thefoolsday.com/
April Fool's Day (April 1 )
Offers some history about the tradition.
http://stockholm.usembassy.gov/Holidays/celebrate/april.html
April Fool's Day or All Fool's Day
Features brief history of the holiday.
http://www3.kumc.edu/diversity/other/aprlfool.html
April Fools' Day Quiz
See if you can get the obvious answers to these April Fools' Day questions.
http://reference.aol.com/nowyouknow/aprilfools
Infoplease.com: April Fool's Day Has Serious Origins
Relates the serious origin and history of this light-hearted day.
http://www.infoplease.com/spot/aprilfools1.html
Lesson Plan - April Fool's Day
Lesson plans for grades 3 and 4 developed as a student project at Utah State University.
http://teacherlink.ed.usu.edu/tlresources/units/Byrnes-celebrations/april.html
Snopes.com - April Fool's Day Origins
In-depth look at several of the legends that surround the origins of the holiday. Includes some modern day examples.
http://www.snopes.com/holidays/aprilfools/origins.asp
Teachnet.Com / April Fool's Day
Features ideas for teachers to use in the classroom. Includes a short April Fool's quiz.
http://teachnet.com/lesson/seasonal/aprilfool0329.html
Wikipedia - April Fool's Day
Hyperlinked encyclopedia article includes the day's origin and information on well-known hoaxes.
http://en.wikipedia.org/wiki/April_Fool's_Day
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/H
link-Society/Transgendered
link-Society/Disabled
link-Regional/I
link-Home/Entertaining
link-Health/Medicine
link-World/Polska/Biznes
link-Games/Gambling
link-Regional/Middle_East
link-Home/Entertaining
link-Regional/B
link-Society/Genealogy
link-Regional/O
link-Regional/G
link-Games/Gambling
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Home/Rural_Living
link-Home/Homemaking
link-Regional/Asia
link-Regional/H
link-Kids_and_Teens/Games
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Home/Urban_Living
link-Business/Healthcare
link-Society/Sexuality
link-Home/Family
link-Society/Support_Groups
link-Games/Miniatures
link-Health/Medicine
link-Society/Law
link-Kids_and_Teens/News
link-Home/Rural_Living
link-Society/Crime
link-Society/Advice
link-Society/Disabled
link-Reference/Education
link-Society/People/Men
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
