(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Arbor Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Arbor Day
10 pages found in Arbor Day:
Annie's Arbor Day
Provides information about the holiday's history and includes Bible verses about trees.
http://www.annieshomepage.com/arborday.html
Arbor Day
The history of the observance with information about international "tree" celebrations. Find out when each U.S. state celebrates Arbor Day.
http://www.arbor-day.net/
Arbor Day
Features timetable of the holiday's development. From Ohio Division of Forestry.
http://ohiodnr.com/Home/education/default/tabid/5108/Default.aspx
Arbor Day - Day of Trees
Tells about Arbor Day in Australia.
http://www.dnr.state.wi.us/org/caer/ce/eek/veg/arbor.htm
The Arbor Day Foundation
Provides resources for the nationally-celebrated observance that encourages tree planting and tree care.
http://www.arborday.org/
Arbor Day Information
Features trivia quiz, scavenger hunt suggestions, historical information, and tips for tree planters.
http://www.idahoforests.org/arborday.htm
Celebrating Arbor Day at The Holiday Zone
Offers brief history, art and craft activities, songs, action rhymes, word puzzles, coloring pages, printable worksheets, word wall, and poems.
http://www.theholidayzone.com/arbor/
J. Sterling Morton Creates Arbor Day
Online exhibit from Nebraska State Historical Society includes an excerpt from Morton's diary written two days before the first observance.
http://www.nebraskahistory.org/lib-arch/research/treasures/j_sterling_morton.htm
Teachers' Guide to Arbor Month
Printable PDF guides for kindergarten through middle school teachers from the Minnesota Department of Natural Resources.
http://www.dnr.state.mn.us/arbormonth/teachersguide.html
Today in History: April 10
The Library of Congress presents a brief history of the first Arbor Day.
http://memory.loc.gov/ammem/today/apr10.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Relationships
link-Society/Sexuality
link-Reference/Education
link-Games/Online
link-Reference/Education
link-Home/Homeowners
link-Home/Consumer_Information
link-Regional/W
link-Home/Home_Improvement
link-Society/Death
link-Regional/O
link-Society/People/Men
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Regional/U
link-Regional/W
link-Kids_and_Teens/Games
link-Games/Gambling
link-Society/Work
link-Games/Hand_Games
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-World/Kannada
link-Regional/K
link-World/Norsk
link-Regional/R
link-Society/Relationships
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Society/Sexuality
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Games/History
link-Society/Crime
link-Home/Urban_Living
link-Business/Healthcare
link-Home/Cooking
link-World
link-Kids_and_Teens/People_and_Society
link-Regional/F
link-Home/Personal_Finance
link-Games/Card_Games
link-Regional/C
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
