(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Australia Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Australia Day
9 pages found in Australia Day:
Australia Day Committee (Victoria)
Historical background, statewide events calendar and media releases. Also features a recording of the National Anthem and details of award finalists.
http://www.australiaday.vic.gov.au/
Australia Day Council Northern Territory
Provides news and information about the celebrations and annual awards. Includes photographs and quiz questions from Quiz Nights.
http://www.australiadaynt.com.au/
Australia Day Council of New South Wales
Includes the history of the holiday since 1788, an Australiana Quiz, the Australian National Anthem, coloring pages, screensavers, and information on flag use, as well as information about local events.
http://www.australiaday.com.au/
Australia Day Council of Western Australia
Provides details of state-wide events and projects, with webcams, information about awards, and celebration ideas for schools and workplaces.
http://www.oakridgecg.com.au/ausdaywa/
Australian of the Year
Awarded each year by the Australia Day Council, with four categories celebrating the achievement and contribution of eminent Australians. Includes selection criteria, details of past winners, photographs, and nomination form.
http://www.australianoftheyear.gov.au/
Celebrate What's Great
The National Australia Day Council provides information on National and local events, an Australia Day timeline, resources for schools and local groups, advice on making the occasion more inclusive of Indigenous Australians, and information about awards.
http://www.australiaday.gov.au/
Australia Day in question
An editorial by John Hirst in The Age newspaper. <small>(January 26, 2008)</small>
http://www.theage.com.au/news/opinion/australia-day-in-question/2008/01/25/1201157665401.html
Country gets wrapped up in the flag
Tony Stephens writes in the Sydney Morning Herald newspaper. <small>(January 27, 2006)</small>
http://www.smh.com.au/news/national/wrapped-up-in-the-flag/2006/01/26/1138066921522.html
The relevancy of Australia Day
Article by Dr Joe Toscano of the Anarchist Media Institute. <small>(January 30, 2004)</small>
http://www.melbourne.indymedia.org/news/2004/01/61247.php
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Folklore
link-Kids_and_Teens/News
link-Regional/C
link-Kids_and_Teens/School_Time
link-Games/Hand_Games
link-Society/Advice
link-World/Polska/Biznes
link-Regional/S
link-Society/Transgendered
link-Regional/Asia
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Regional/C
link-Regional/Polar_Regions
link-Games/Online
link-Games/Card_Games
link-Regional/V
link-Regional/I
link-Home/Cooking
link-Regional/W
link-Regional/T
link-Regional/South_America
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Society/Government
link-Society/Sexuality
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Recreation/Pets
link-News/By_Subject
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Games/Online
link-Society/Ethnicity
link-Regional/D
link-Society/People/Men
link-Regional/Oceania
link-Recreation/Pets
link-Regional/L
link-Regional/U
link-Regional/R
link-Regional/R
link-Regional/L
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
