(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Cinco de Mayo
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Cinco de Mayo
| | |
8 pages found in Cinco de Mayo:
Cinco de Mayo
Provides historical information and pictures from Cinco de Mayo celebrations.
http://latino.sscnet.ucla.edu/cinco.html
Cinco de Mayo
Examines the holiday's history and its significance. In English and Spanish.
http://www.nacnet.org/assunta/spa5may.htm
Cinco de Mayo History
Tells the story of the battle which Cinco de Mayo commemorates.
http://www.vivacincodemayo.org/history.htm
History of Cinco de Mayo
Explains what Mexicans are celebrating on Cinco de Mayo; text excerpted from soc.culture.mexican's FAQ.
http://www.laprensa-sandiego.org/archieve/may05/history2.htm
Lesson Plan: Cinco de Mayo
Teaching plan for teachers 3rd-4th grades. Gives historical background, objectives, time alloted, resources required, procedures, questions for discussion, and a list of Spanish words.
http://teacherlink.ed.usu.edu/tlresources/units/Byrnes-celebrations/cincodemayo.html
Mexican Holidays: Cinco de Mayo
Explains the history and significance of Cinco De Mayo, which commemorates the defeat of the French army by the Mexicans at The Battle Of Puebla in 1862. From Mexico Online.
http://www.mexonline.com/cinco.htm
Monkey Celebrates Cinco de Mayo
Shares a little history, snacks and adventures related to the celebration.
http://www.himonkey.net/holiday/5/index.html
The Significance of "Cinco de Mayo"
Explores the holiday's significance and addresses common misconceptions about it.
http://www.azteca.net/aztec/literat/Cinco.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/W
link-Regional/Y
link-Regional/V
link-Games/Board_Games
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Regional/Africa
link-Society/History
link-Games/Online/Strategy
link-World
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Reference/Education
link-Society/People/Men
link-Home/Domestic_Services
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Regional/L
link-Recreation/Pets
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Regional/North_America
link-Home/Apartment_Living
link-World
link-Regional/N
link-Home/Personal_Organization
link-Games/Trading_Card_Games
link-Regional/C
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Society/Holidays
link-Regional/M
link-Society/Sexuality
link-Regional/V
link-Regional/Central_America
link-Society/Politics
link-Regional/Z
link-Regional/Asia
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Home/Personal_Organization
link-Kids_and_Teens/Games
link-Regional/Oceania
link-Regional/North_America
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
