(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Groundhog Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Groundhog Day
| |
16 pages found in Groundhog Day:
About.com: What the Heck is Groundhog Day Anyway?
Includes a brief history of Groundhog Day and links to famous groundhogs, plus photos, FAQ, and event listings for the celebration in Punxsutawney, Pennsylvania.
http://pittsburgh.about.com/library/weekly/aa012501a.htm
Frumious Bandersnatch Satirical Newspaper and Ezine
"Groundhog buried alive; Phoenix faces 12 years of summer!" Satire about Punxsutawney Phil.
http://www.bandersnatch.com/bander4.htm
Groundhog Day
A short introduction to the most-watched weather forecast of the year-and the only one led by a rodent.
http://www.infoplease.com/spot/groundhogday1.html
Groundhog Day
Background of Groundhog day along with trivia, songs, and groundhog wallpaper.
http://groundhog-day.123holiday.net/
Groundhog Day
The history of how Groundhog Day started and what it means.
http://www.gojp.com/groundhog/
Groundhog Day and Chinese Astronomy
Explanation of relationship between Groundhog Day and Chinese Astronomy.
http://www.friesian.com/grndhog.htm
Groundhog Day History
Groundhog Day history from Stormfax, with folklore and winter weather lore.
http://www.stormfax.com/ghogday.htm
Groundhog Day in Wiarton
Short description of the holiday, along with the latest weather information from the home of Wiarton Willie.
http://www.teledyn.com/fun/GroundhogDay/
Groundhog.Org
Official site of the Punxsutawney, Pennsylvania, Groundhog Club. Includes detailed history of the day, a listing of local events, and printable activity pages for kids.
http://www.groundhog.org/
Groundhogs at HogHaven
Groundhog photographs, sounds, animation, information, postcards, and screen saver.
http://www.hoghaven.com/
The Official Website of Spanish Joe
Prognosticating groundhog in Spanish, Ontario, Canada. Predictions, products and services, news articles, photos, and groundhog facts.
http://www.geocities.com/homeofspanishjoe/
PunxsutawneyPhil.com
A tribute site to the world's most famous weather-forecasting groundhog.
http://www.punxsutawneyphil.com/
Reasons to Celebrate Groundhog Day
Humorous top 10 list.
http://ourworld.cs.com/DonaldRHalley/groundhg.htm
Wiarton Willie
Home page of Canadian weather groundhog, Wiarton Willie.
http://www.wiarton-willie.org/index.cfm
Wiarton Willie and Groundhog Day
Includes reports, quick facts, and related links.
http://www.cbc.ca/news/background/groundhogday/
Wikipedia
Open-content encyclopedia article covering the history of the holiday.
http://en.wikipedia.org/wiki/Groundhog_Day
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Law
link-Society/Issues
link-Society/People/Men
link-Regional/R
link-Society/People
link-Regional/U
link-Home/Apartment_Living
link-Society/Law
link-Society/Philosophy
link-Regional/G
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Regional/U
link-Home/Urban_Living
link-Home/Rural_Living
link-Society/Holidays
link-Regional/North_America
link-Games/Gambling
link-Home/Personal_Finance
link-Games/Video_Games
link-Games/Online
link-World
link-Regional/J
link-Games/Board_Games
link-Society/Philanthropy
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Genealogy
link-Regional/E
link-Regional/U
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Health/Nutrition
link-Regional/D
link-Regional/B
link-Regional/C
link-Regional/North_America
link-Society/Advice
link-Regional/Polar_Regions
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Kids_and_Teens/Entertainment
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
