(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Juneteenth
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Juneteenth
9 pages found in Juneteenth:
Anniston, AL. Juneteenth Heritage Festival
An emancipation celebration in Zinn Park. Includes information on program, Juneteenth history, and photos of past festivals.
http://www.juneteenthanniston.homestead.com/
Emancipation Proclamation
Time line of events that led up to the Emancipation Proclamation which abolished slavery in the United States.
http://rs6.loc.gov/ammem/alhtml/almtime.html
Handbook of Texas Online: Juneteenth
History of the holiday that had its origins when Texas freed its slaves; includes a bibliography.
http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/JJ/lkj1.html
History of Juneteenth
From the Black Experience page of the Electronic Village.
http://www.elecvillage.com/juneteen.htm
Juneteenth in Jacksonville, Fl.
Provides basic information about celebration scheduled for June 14-17, 2001.
http://www.geocities.com/juneteenthnjaxflodcp/
Juneteenth: Real History
A personal reflection on the holiday and on Galveston.
http://www.spectacle.org/798/aussie.html
Juneteenth USA Holiday
Explores the role Texas State Rep. Al Edwards played in making June 19th a state holiday.
http://www.texasjuneteenthusa.com/
Juneteenth World Wide Celebration
History of the holiday, registry of organizations and commemoration events in the U.S. and internationally, ideas on how to celebrate, products for sale, and other news and information.
http://www.juneteenth.com/
National Association of Juneteenth Lineage
NAJL supports and provides resources for African American cultural awareness and community revitalization. Also supports and helps to organize festivals such as Juneteenth.
http://www.juneteenth.com/najl.htm
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Issues
link-Games/Trading_Card_Games
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Games/Card_Games
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Society/People/Men
link-Home/Rural_Living
link-Games/Hand_Games
link-Society/Disabled
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Society/Crime
link-Health/Addictions/Games
link-Games/Board_Games
link-Society/Politics
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Regional/G
link-Society/Folklore
link-Society/Law
link-Regional/E
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Regional/G
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Kids_and_Teens/News
link-Health/Alternative
link-Regional/T
link-Health/Addictions/Games
link-Home/Cooking
link-Health/Animal
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Games/Miniatures
link-Regional/Caribbean
link-Society/Support_Groups
link-Society/Paranormal
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Home/Consumer_Information
link-Home/Software
link-Regional/E
link-Society/Organizations
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
