(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Labor Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Labor Day
| |
17 pages found in Labor Day:
Address of Mayor Angelo Rossi
1939 speech by San Francisco mayor delivered before the American Federation of Labor.
http://www.sfmuseum.org/hist1/rossi.html
Annie's Labor Day Page
Biblical perspective on the day along with history and a list of the U.S. Secretaries of Labor.
http://www.annieshomepage.com/laborday.html
Celebrating Labor Day at The Holiday Zone
Offers poetry, quotations, printable material for children, and educational resources for teachers.
http://www.theholidayzone.com/labor/
ChristianityToday.com: Labor Day
Feature brief reflection and links to related resources.
http://www.christianitytoday.com/holidays/labor/
Education World: Great Sites For Teaching About Labor Day
A guide for teachers to using web resources in the classroom.
http://www.education-world.com/a_sites/sites045.shtml
The History of Labor Day
Offers profiles of labor leaders, photos of working conditions, and actual film footage of turn-of-the-century factories. From the History Channel.
http://www.history.com/minisites/laborday
The History of Labor Day
Explains how the observance came to be and what it means. From the U.S. Dept. of Labor.
http://www.dol.gov/opa/aboutdol/laborday.htm
Howstuffworks: Why Do We Celebrate Labor Day?
Explains why people celebrate this holiday and why it is observed on the first Monday in September.
http://www.howstuffworks.com/question459.htm
Labor Day
Provides background information and links.
http://www.geocities.com/Heartland/2328/labor.htm
Labor Day
Relates the history of the day, explains its significance, and describes ways in which people celebrate the holiday.
http://wilstar.com/holidays/laborday.htm
Labor Day at Barbara's Entourage
Features a short history and related links.
http://www.entourages.com/barbs/laborday.htm
Labor Day is a Time to Tell the Truth About Jobs
1996 column from the director of the Sustainability Institute.
http://www.pcdf.org/meadows/labor.htm
A Labor Day Quiz
Short quiz tests knowledge of labor practices and U.S. history.
http://www.baltimorechronicle.com/aug03_historyquiz.html
Today in Labor History
Offers a weekly overview of key events in the history of the American labor movement.
http://www.biglabor.com/history.php
What If We Didn't Need Labor Day?
Contemplates what might happen if the media focused its attention on the lives of the nation's workforce the rest of the year.
http://www.fair.org/index.php?page=2200
What's With This Day Off for Labor Day?
CNN U.S. News article complaining about the recent lack of respect for Labor Day.
http://www.cnn.com/US/9508/Labor_Day/
PBS Online NewsHour: Origins of Labor Day
Material was first aired in a September 1996. Includes links to other PBS artlicles on labor and politics. <small>(September 2, 1996)</small>
http://www.pbs.org/newshour/bb/business/september96/labor_day_9-2.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Work
link-Home/Gardening
link-Home/Family
link-Computers/Home_Automation
link-Home/Family
link-Regional/V
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Regional/North_America
link-Society/Paranormal
link-Computers/Home_Automation
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Kids_and_Teens/News
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Games/History
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Society/Politics
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/T
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Sexuality
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Regional/U
link-Regional/S
link-Society/Government
link-Society/Transgendered
link-Kids_and_Teens/News
link-Home/Family
link-World/Polska/Biznes
link-Society/Relationships
link-World/Kannada
link-Health/Medicine
link-World/Norsk/Helse
link-Home/Personal_Finance
link-Games/Card_Games
link-Recreation/Pets
link-Home/Homeowners
link-Regional/Africa
link-Society/Issues
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
