(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Veterans Day
Katalog D M O Z : Society : Holidays : Veterans Day
| |
25 pages found in Veterans Day:
Annie's Veteran's Day Page
Offers a Christian perspective on the holiday, along with an overview of the five branches of service and tips for celebrating.
http://www.annieshomepage.com/veterans.html
BBC: Remembrance
The history of Remembrance weekend and information about programmes on BBC television and radio during Remembrance period also Audio and video archive.
http://www.bbc.co.uk/religion/remembrance/
Celebrate! Holidays in the U.S.A.: Veterans' Day (Second Monday in November)
Offers an overview of the holiday's history, along with excerpts from related legislation.
http://stockholm.usembassy.gov/Holidays/celebrate/Veterans.html
A Day of Pride, Veterans Day, Forgotten
Bates student contends that the neglect of Veterans Day is a wonder and a shame.
http://www.bates.edu/people/studpubs/BatesStudent/128/5/Forum/veterans.html
Education World Holidays Center: Veteran's Day
Offers lesson plans, clip art, and links for classroom teachers.
http://www.education-world.com/holidays/archives/veterans_day.shtml
FamilyEducation Network: a Parenting and Education Resource
Online quiz designed for elementary school students help visitors review the history of Veterans Day.
http://quizzes.familyeducation.com/us-history/veterans-day/55391.html
The History of Veterans Day
A chronology of this observance's evolution in the U.S.
http://www.army.mil/cmh-pg/faq/vetsday/vetshist.htm
The History of Veterans' Day
History.com mini-site. Time-line of America's wars, battle maps, trivia, and video clips detailing veterans' experiences.
http://www.history.com/minisites/veteransday
In Flanders Fields
Canadian site about Rememberance Day.
http://www.canadafirst.net/our_heritage/rememberance_day/
InfoPlease.com - Veterans' Day
Provides short historical background of Veterans' Day, an overview of the wars in which the United States has taken part, and related links.
http://www.infoplease.com/spot/veteransday1.html
Is It Nothing to You? Lest We Forget
A Canadian site giving background to the observance of this day, and the text of two Remembrance Day poems.
http://www.geocities.com/SunsetStrip/Street/8986/rem_day.html
Knowledge Hound: Veterans Day Activities And Crafts
Commemorate and observe Veterans Day, Remembrance Day or Armistice Day by making a difference. Includes history, tips for helping vets and projects to get kids involved.
http://www.knowledgehound.com/khhow2s/veterans_day_activities.htm
National Veterans Day in Birmingham
Nations oldest and largest holiday observance, located in Birmingham, Alabama.
http://www.nationalveteransday.org
Remembering Veterans Day at The Holiday Zone
Provides art and craft ideas, discussion topics, language activities, writing prompts, interactive puzzles and quizzes, poems, and literature recommendations.
http://www.theholidayzone.com/veterans/
Remembrance Day
An Australian government site about the day. Origins, the significance of the poppies, the customary silence, ceremonies, student activities, audio clips, and photo galleries.
http://www.dva.gov.au/commem/rememb/Rem_day.htm
Remembrance Day
Australian site with many links for World War I and its impact on Australians. Covers the history of Remembrance Day and why its name was changed from Armistice Day.
http://www.acn.net.au/articles/remembrance/
Sheryl's Holiday Site: Veterans Day
Includes brief history, poem, and related links.
http://www.sherylfranklin.com/holidays/veterans_day.html
The Things They Carried
An inspirational tribute to America's veterans.
http://peggiesplace.gospelcom.net/tnt96.htm
Today in History: November 11
Virtual exhibit from the Library of Congress reflects on the holiday's past.
http://memory.loc.gov/ammem/today/nov11.html
Veterans Day
Child of a World War II veteran created this site in honor of all veterans.
http://www.geocities.com/CapeCanaveral/2855/dadvday.html
Veterans' Day
Includes history and lesson plan.
http://www.patriotism.org/veterans_day/
Veterans Day 2006
Online tribute from Military.com includes history, movie, tips for celebrating with children, interviews, and a copy of the veterans bill of rights.
http://www.military.com/veteransday
Veterans Day from the VA
Department of Veterans Affairs web site lists Veterans Day celebrations throughout country, relates history of Veterans Day, and provides downloadable resources for teachers.
http://www1.va.gov/opa/vetsday/
Veterans Day: How It Was Named
Articles taken from Oct. 1997 issue of Prairie Wheeler explore the background of Veterans Day.
http://www.crk.umn.edu/newsevents/notices97-98/veteran/veterans.htm
Letting Down Our Guard
Features transcript of a PBS NewsHour interview with Colonel David Hackworth, America's most decorated veteran. <small>(November 11, 1996)</small>
http://www.pbs.org/newshour/forum/november96/veterans_11-11.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Health/Animal
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Regional/N
link-Home/Emergency_Preparation
link-Home/Domestic_Services
link-Games/Board_Games
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Games/Board_Games
link-Society/Support_Groups
link-Health/Mental_Health
link-Games/Gambling
link-Games/Gambling
link-Computers/Home_Automation
link-Home/News_and_Media
link-Home/Family
link-Regional/Countries
link-Regional/O
link-Society/People/Women
link-Regional/South_America
link-World/Italiano/Computer/Software
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Games/Hand_Games
link-Regional/J
link-Home/Home_Improvement
link-Regional/S
link-Society/Philanthropy
link-Games/Hand_Games
link-Society/Organizations
link-Health/Mental_Health
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Society/Genealogy
link-Games/Puzzles
link-Games/Gambling
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
