(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Crime and Justice
Katalog D M O Z : Society : Issues : Crime and Justice
| | |
| | |
25 pages found in Crime and Justice:
Almanac of Policy Issues: Criminal Justice
Background information and links on U.S. criminal justice policy, including issues like gun control, drug policy, and the death penalty.
http://www.policyalmanac.org/crime/index.shtml
Association for Criminal Justice Research (California)
A group of public servants, practitioners, evaluators, analysts and academics sharing information from a research focus. Includes membership details, conference information, list of member interest areas, and newsletters.
http://www.acjrca.org/
Atlantic Unbound
A collection of articles on crime from the Atlantic Monthly.
http://www.theatlantic.com/election/connection/crime/crime.htm
CAVEAT
Avocacy and education to reduce violence with a focus on public education, victims rights and the justice system.
http://www.caveat.org
Center for Community Alternatives
Works in the fields of juvenile and criminal justice and offers training, research and technical assistance.
http://www.communityalternatives.org
Centre for Restorative Justice, Simon Fraser University
Information about the center, with resources and details of current projects, as well as information about the 2001 Ron Wiebe Memorial Lecture and Dialogue on Restorative Justice.
http://www.sfu.ca/crj
Community Justice Exchange
Offers information and assistance to help bring together criminal justice agencies and ordinary citizens to make communities safer.
http://www.communityjustice.org/
Community Justice Portal
Information exchange, networking and e-learning for people working in the community and criminal justice system. Includes news, press releases, job ads, publications, and discussion forum. [Registration required]
http://www.cjp.org.uk/
Crime and Criminals Email List
The purpose of this list is to talk about crimes, criminals, and punishment. The latest news is posted to this site everyday.
http://groups.yahoo.com/group/Crime-and-Criminals/
Crime and Deviance
Crime and deviance is breaking laws or social rules (norms). Articles, discussions and links exploring crime and deviance
http://www.suite101.com/welcome.cfm/crime_deviance
Criminal Justice Policy Foundation
CJPF provides information to policy makers and the public to promote innovative ideas about criminal justice issues, including sentencing, drug policy, and police policy.
http://www.cjpf.org
Criminal Justice Resources
Assembled by Jon Harris, criminal justice specialist at Michigan State University's library.
http://www.lib.msu.edu/harris23/crimjust/crimjust.htm
Dr. Frank Schmalleger's Talk Justice
Gives a voice to criminal justice practitioners, academicians, students, crime victims, and interested citizens, covering police, courts, corrections, victims, crime causation, and the death penalty.
http://talkjustice.com/
Federal Crime Statistics
Compendium of the latest federal crime statistics compiled by the White House.
http://www.whitehouse.gov/fsbr/crime.html
Financial Scandals
Links to information on financial scandals, bank frauds, money laundering, corruption, scams, and organized crime.
http://www.ex.ac.uk/~RDavies/arian/scandals/
HomeFair.com
Compares crime rates for major North American cities.
http://www.homefair.com/early97/crime/crimelab.html
Mafia International.com
A site dealing with the history of the Mafia in the USA. Contents include profiles of infamous mobsters with photographs, links to other crime sites. Includes the Gambino, Gotti, and Genovese families.
http://glasgowcrew.tripod.com/index.html
Miranda Rights
News and resources on the history and fate of the warnings given while being arrested.
http://usgovinfo.about.com/cs/mirandarights/index.htm
National Center on Institutions and Alternatives
Private nonprofit, progressive, and effective criminal justice and human services agency founded in 1977.
http://www.ncianet.org/
National Criminal Justice Reference Service
Lists publications and links on corrections, courts, crime, drugs, international crime, juvenile justice, law enforcement, research, statistics, crime victims.
http://www.ncjrs.gov/
Peacemaking & Crime
Provides information about peacemaking in the U.S. criminal justice system and resources useful to those in interested in alternatives to the war on crime.
http://www.westga.edu/~jfuller/peace.html
Transparency International (TI)
International non-governmental organisation devoted to combating corruption. TI focuses on prevention and reforming systems.
http://www.transparency.org/
United States Department of Justice
Primary federal criminal investigation and enforcement agency.
http://www.usdoj.gov/
Vera Institute of Justice
A nonprofit organization that works closely with government to improve the services that people rely on for safety and justice.
http://www.vera.org/
You Have the Power
Not-for-profit agency devoted to raising awareness about criminal justice and crime prevention. Resource links and sale of educational products.
http://www.yhtp.org
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/People/Women
link-Recreation/Pets
link-Society/Relationships
link-Home/Apartment_Living
link-Business/Healthcare
link-Regional/Middle_East
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-World/Norsk
link-Games/Miniatures
link-Regional/E
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Games/Video_Games
link-Society/Politics
link-Regional/P
link-Regional/Asia
link-Society/Issues
link-Regional/O
link-Health/Addictions/Games
link-Society/Relationships
link-Society/Support_Groups
link-Regional/Middle_East
link-Society/Genealogy
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Society/Subcultures
link-World/Italiano/Computer
link-Society/Sexuality
link-Society/People/Women
link-Society/People
link-Society/Death
link-Health/Mental_Health
link-Society/Advice
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Society/Death
link-Home/Consumer_Information
link-Society/Genealogy
link-Home/Personal_Organization
link-Science/Social_Sciences
link-Regional/E
link-Regional/Central_America
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
