(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Directories
Katalog D M O Z : Society : Issues : Directories
| |
| | |
13 pages found in Directories:
Academic Freedom Links
Comprehensive listing of websites relating to social and political issues, sorted by category.
http://www.mathaba.net/www/
Almanac of Policy Issues
Background information and links on U.S. public policy issues, including education, health, crime, the environment, foreign policy, and national security.
http://www.policyalmanac.org/
Best Information on the Net: Hot Topics
List of resources organized by topic compiled by the librarians at St. Ambrose University.
http://library.sau.edu/bestinfo/Hot/hotindex.htm
FutureAustralia.net
Focused on social change and environmental activism.
http://www.futureaustralia.net/
Hillwatch Think Tanks
Directory of Canadian and international public policy think tanks.
http://www.hillwatch.com/PPRC/Think_Tanks.aspx
HILS: The Humanitarian Interest Links Site
Portal for professionals, volunteers, and others interested in humanitarian issues, with a focus on development and peace studies.
http://www.hils.org
The Homeless Search Engine
Database of homeless resources and organizations. Search by area or keywords.
http://www.sparesomechange.com/search/engine/
Internet Resources for Australian Activists
Both specific to Australia as well as more general issues.
http://www.green.net.au/activism
Norbert's Bookmarks for a Better World
Links on peace, human rights, social justice, the environment, military, conflict regions, women, education, religions, economy, and politics.
http://www.betterworldlinks.org
PolicyExperts.org: The Heritage Foundation Resource Bank
Directory of conservative policy experts and organizations. Searchable by issue and keywords.
http://www.policyexperts.org
Political Information
Directory and search engine for politics, policy, and grass roots causes.
http://www.politicalinformation.com/links/Issues/
SchNEWS: Contacts and Links
Directory of issues and activist links, with a UK focus.
http://www.schnews.org.uk/links/index.htm
Zenzibar Alternative Culture Directory: Politics and Government
Wide ranging perspectives included from new age to far left.
http://www.zenzibar.com/directory/links.asp?cat=P
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Home/Gardening
link-Regional/R
link-Home/Urban_Living
link-Regional/L
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Home/Consumer_Information
link-Society/Sexuality
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Games/Tile_Games
link-Regional/Africa
link-Society/People/Men
link-Society/Advice
link-Home/Homeowners
link-Home/Personal_Finance
link-Health/Mental_Health
link-World/Italiano/Computer
link-Society/Philanthropy
link-Kids_and_Teens/News
link-Society/Support_Groups
link-Regional/Middle_East
link-Home/Emergency_Preparation
link-Regional/R
link-World/Italiano/Computer
link-Regional/H
link-Regional/G
link-Society/Holidays
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Society/History
link-Home/Software
link-Regional/E
link-Regional/U
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Home/Cooking
link-Regional/G
link-World/Norsk/Helse
link-Games/Online/Strategy
link-Health/Medicine
link-Health/Conditions_and_Diseases
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
