(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Intellectual Property
Katalog D M O Z : Society : Issues : Intellectual Property
| | |
| |
| |
28 pages found in Intellectual Property:
Brian Martin: Against intellectual property
An Australian university gives a powerful case against "intellectual property" laws. Includes a long bibliography of books supporting the point.
http://www.uow.edu.au/arts/sts/bmartin/pubs/95psa.html
Copyright: Guardian of Intellectual Property
Guide to computer ethics issues and current news includes an introduction to the problematic copyright issues raised by digital media.
http://library.thinkquest.org/26658/cgi-bin/2-1.cgi
Copyright Law and Independent Creation Theory
Complaining that the law of independent creation allows the theft of music.
http://www.bellsouthpwp.net/m/u/musicedu/case/index.html
Free Intellectual Property Exchange (FreeIPX)
A news and discussion site dedicated to critical analysis of the use, abuse, and relevance of IP Law. [Slash-style site]
http://www.freeipx.org
Giftfile Project
A project to enable authors of computer files containing nonproprietary intellectual works (free music, literature, software) and their supporters (including fans, users) to participate in a gift economy.
http://giftfile.org/
The GNU Manifesto
The last name in software freedom...this outlines the reasons that "Gnu's Not Unix" produces free software.
http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html
Gowers Review of Intellectual Property
A report of UK Intellectual Property Framework by Andrew Gowers covering solutions for rights in the digital age. Provides PDF and web-based content.
http://www.hm-treasury.gov.uk/independent_reviews/gowers_review_intellectual_property/gowersreview_index.cfm
Information Liberation: Against Intellectual Property
A chapter from the book Information Liberation, written by Brian Martin.
http://danny.oz.au/free-software/advocacy/against_IP.html
Intellectual Property at the National Academies
A guide to the Academies' documents and publications on Intellectual Property and a forum to discuss ongoing work.
http://search.nap.edu/shelves/ip/
Intellectual Property Compensation Via Tipping
Article that proposes (with case studies) that tipping may be a viable compensation model for intellectual property (such as music and books).
http://tipping.selfpromotion.com/
Intellectual Property Rights Overview
The W3C's take on intellectual property rights in the Information Age.
http://www.w3.org/IPR/
International IP Law Forum
Features ideas and opinions on issues related to establishing and protecting intellectual property.
http://www.internationaliplawforum.com/
IP Future
This group is organized to promote discussion of intellectual property laws worldwide. It is hoped that a network of interested people can come together to begin discussing a future for intellectual property law which balances the needs of people with the needs of intellectual property owners.
http://groups.yahoo.com/group/ipfuture/
IPKat
Weblog covering copyright, patent, trade mark and privacy/confidentiality issues from a mainly UK and European perspective.
http://ipkitten.blogspot.com/
IP-Wars.net
Examining, chronicling, and battling the censorship attempts of intellectual property laws. Contains user contributed articles and news feeds.
http://www.ip-wars.net/
Library Juice Copyright Issue
A supplement to the weekly e-zine Library Juice from September, 2000, devoted to the political and philosophical issues of intellectual property, especially as they relate to libraries and the internet.
http://libr.org/Juice/issues/vol3/LJ_3.35.sup.html
Mid-Atlantic Infoshop - Against Intellectual Property
A page critical of copyrights, trademarks, and intellectual property.
http://www.infoshop.org/aip.html
A Politics Of Intellectual Property: Environmentalism for the Net? by James Boyle
Paper by James Boyle calling for reduction of intellectual property laws, to be achieved by political machination inspired by the environmental movement.
http://www.law.duke.edu/boylesite/intprop.htm
A Primer On the Ethics of "Intellectual Property"
This primer provides a general framework for freeing any information covered under copyright and patent laws.
http://www.ram.org/ramblings/philosophy/fmp/copying_primer.html
The Right to Read
Richard Stallman's famous parable about the Right to Read, and what will happen if intellectual monopoly laws continue to grow.
http://www.gnu.org/philosophy/right-to-read.html
Roundtable - 98.09
An Atlantic Unbound roundtable on the future of intellectual property and copyright law in the digital age
http://www.theatlantic.com/unbound/forum/copyright/intro.htm
Stanford Center for Internet and Society's Fair Use Project (FUP)
Provides legal support to a range of projects designed to clarify, and extend, the boundaries of "fair use" in order to enhance creative freedom.
http://cyberlaw.stanford.edu/taxonomy/term/374
University of Toronto Fraud
A PhD student alleges theft of intellectual property.
http://ca.geocities.com/uoftfraud/
Weaving Webs of Ownership: Intellectual Property in an Information Age
Debora J. Halbert's doctoral dissertation in progress concerning on intellectual property laws in the West.
http://www.futures.hawaii.edu/dissertation/TOC2.html
The Guardian - "Intellectual Property" is a Silly Euphemism
According to the author, owning a song or a piece of writing isn't like owning a television, and to call it anyone's "property" is seriously misleading. <small>(February 21, 2008)</small>
http://www.guardian.co.uk/technology/2008/feb/21/intellectual.property
Wired - The Eagle Is Grounded
Article comparing today's toughening of US intellectual property laws to help given to the US shipping industry 30 years ago, resulting in even greater losses for US firms, higher prices, and frustrated consumers. <small>(February, 2004)</small>
http://www.wired.com/wired/archive/12.02/start.html?pg=2
The Register - Sneaky Cable Crypto Scheme in the Works
Article exposing that the cable television industry is moving to implement a copy protection scheme that will allow movie studios and cable providers to control what viewers are able to record. <small>(December 22, 2000)</small>
http://www.theregister.co.uk/2000/12/22/sneaky_cable_crypto_scheme/
The Mark is the Beast
An article describing the change in the usage of trademarks, and how it stifles our use of our own language. <small>(July 20, 1998)</small>
http://www.weeklywire.com/ww/07-20-98/boston_feature_1.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Folklore
link-Home/Software
link-Health/Regional
link-Home/Urban_Living
link-Home/Home_Improvement
link-Regional/Countries
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Health/Addictions/Games
link-Business/Healthcare
link-Home/Urban_Living
link-Games/Dice
link-Games/Hand_Games
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Home/Emergency_Preparation
link-World/Kannada
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Regional/T
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Society/Transgendered
link-Regional/South_America
link-Home/Homeowners
link-Regional/E
link-Society/Organizations
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Regional/N
link-Recreation/Pets
link-Games/Online
link-Kids_and_Teens/Games
link-Society/Subcultures
link-World
link-Regional/North_America
link-World/Norsk/Helse
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Kids_and_Teens/School_Time
link-Home/Urban_Living
link-Society/History
link-Society/Law
link-Regional/H
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
