(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Older Citizens
Katalog D M O Z : Society : Issues : Older Citizens
| |
| | |
14 pages found in Older Citizens:
Almanac of Policy Issues: Seniors Issues
News, background information and links on the Older Americans Act and other federal programs affecting the nation's senior citizens, including Meals on Wheels.
http://www.policyalmanac.org/social_welfare/seniors.shtml
Beverly Foundation
Pasadena non-profit organization focusing on important issues affecting older adults especially mobility and transportation within the community.
http://www.beverlyfoundation.org/
California United for Nursing Home Care
Advocacy organization focusing on adequate funding of care and quality of services. Includes research data and news stories.
http://www.cunhc.org/
CARIE
Organizations whose mission is to improve the well being, rights, and autonomy of older persons through advocacy, education, and action.
http://www.carie.org/
Center on an Aging Society
Non-partisian public policy institute that studies the consequences and opportunities of population aging for all aspects of society.
http://www.aging-society.org
The Coalition of Wisconsin Aging Groups
Non-profit grassroots advocacy organization concerned with issues affecting older persons and their families. List of member services and consumer advocacy information.
http://www.cwag.org/
Health and Retirement Study (HRS)
The Health and Retirement Study (HRS) is a source of longitudinal, cross-sectional data for researchers and policymakers who study aging. The HRS is based on a national sample of over 22,000 individuals who are interviewed every other year.
http://hrsonline.isr.umich.edu/
The Mobility Needs of Older Americans
Describes how an aging society adds to a range of transportation problems. Includes an overview of special approaches and solutions.
http://www.brookings.org/es/urban/publications/20030807_Rosenbloom.htm
Moving Ideas: Social Security
Reports, progressive links and action alerts on Social Security issues.
http://www.movingideas.org/content/en/issue_items/social_security.htm
National Association of Area Agencies on Aging (N4A)
Umbrella organization advocating to ensure that needed resources and support services are available to older Americans. Includes policy papers and press releases.
http://www.n4a.org/
National Policy and Resource Center on Nutrition and Aging
Promotes active healthy aging through good nutrition. Includes monthly reviews of related journals, public policy and legislation updates.
http://nutritionandaging.fiu.edu
Texas Silver-Haired Legislature
Non-profit group advocating on issues affecting older adults in the state. Includes details of resolutions, a directory, newsletters and a calendar of events.
http://www.txshl.org/
U.S. Senate Special Committee on Aging
Conducts a continuing study of matters pertaining to problems and opportunities of older people. Hearings, events, and links to related government agencies.
http://www.senate.gov/~aging/
Washington State Senior Citizens' Lobby
Forum for senior advocacy groups throughout the state. List of key issues, officers and member organizations.
http://www.waseniorlobby.org/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Regional/Europe
link-Society/Activism
link-Home/Gardening
link-Regional/Oceania
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Regional/South_America
link-Home/Rural_Living
link-Home/Entertaining
link-Home/Entertaining
link-Regional/L
link-Home/Rural_Living
link-Home/Gardening
link-Society/Ethnicity
link-Home/Apartment_Living
link-Home/Rural_Living
link-Society/Ethnicity
link-Regional/H
link-Society/Law
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Society/Issues
link-Kids_and_Teens/Games
link-Regional/U
link-News/By_Subject
link-Society/Government
link-Home/Emergency_Preparation
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Games/Video_Games
link-Home/Personal_Finance
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Society/Ethnicity
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Society/Philosophy
link-Health/Animal
link-Regional/V
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Health/Alternative
link-Regional/Oceania
link-Regional/N
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
