(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Territorial Disputes
Katalog D M O Z : Society : Issues : Territorial Disputes
| | |
9 pages found in Territorial Disputes:
The Ethics of Secession
Reviews secession issues in relation to democracy and nationalism.
http://web.inter.nl.net/users/Paul.Treanor/secession.html
Footnotes to History
Indexed reference site that provides an overview of ephemeral states, micronations, secessionist states, and related entities. Includes links to related photographs,documents, and other resources.
http://www.buckyogi.com/footnotes/
InterAction Member Activity Report: The South Caucasus
Information on secessionist movements and territorial conflicts in Armenia, Azerbaijan, and Georgia after the fall of the USSR.
http://www.reliefweb.int/w/rwb.nsf/0/10478b69a5865a8b85256ca7007c7816?OpenDocument
International Boundaries Research Unit
Located at the University of Durham. A source of information on boundary and territorial issues around the world.
http://www-ibru.dur.ac.uk/
Island Disputes
Links and information on a variety of territorial disputes involving claims around the world.
http://www.geocities.com/erdemdenk/islands.htm
A region of simmering conflicts
Examines territorial conflicts along the route of the proposed Baku-Tbilisi-Ceyhan oil pipeline, which is planned to run through Azerbaijan, Georgia and Turkey.
http://www.bakuceyhan.org.uk/more_info/conflicts.htm
Temporary Autonomous Zones
Anarchist Hakim Bey's essay on ephemeral states in history and their political significance.
http://www.hermetic.com/bey/taz3.html#labelTAZ
Unrepresented Nations and Peoples Organisation (UNPO)
An international organisation created by unrecognised nations and peoples around the world who are not represented as such in the world's principal international organisations, such as the United Nations.
http://unpo.org/
www.secession.net
Radical libertarian project to create a worldwide secessionist network. Offers information on methods and strategies of nonviolent action.
http://www.secession.net/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Home/Apartment_Living
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Games/Dice
link-Society/People
link-Games/Party_Games
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Home/Domestic_Services
link-World/Norsk/Helse
link-Recreation/Pets
link-Society/Paranormal
link-Business/Healthcare
link-Home/Rural_Living
link-Society/Government
link-Science/Social_Sciences
link-Home/Apartment_Living
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Society/Relationships
link-Society/Transgendered
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Regional/South_America
link-Regional/Caribbean
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Sexuality
link-Games/Video_Games
link-Society/Philosophy
link-Kids_and_Teens/News
link-Games/History
link-Health/Animal
link-Home/News_and_Media
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-Regional/V
link-Society/Crime
link-Society/Future
link-Games/Card_Games
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Society/Transgendered
link-Regional/M
link-Science/Social_Sciences/Economics
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
