(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Violence and Abuse
Katalog D M O Z : Society : Issues : Violence and Abuse
| | |
| | |
| | |
12 pages found in Violence and Abuse:
Abuse and Violence in Relationships
Articles, advice, tips, newsletter and forum on abuse in general as well as child abuse, sexual abuse.
http://www.enotalone.com/92-1.html
A.M.A. Reports: Violence Prevention
Addresses many types of violence.
http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/3242.html
Andrew Vachss' Help Resources
Resources and collected news articles on matters of abuse, violence and neglect.
http://www.vachss.com/help_text/index.html
FaithTrust Institute
Works with faith communities to combat abuse and violence in families, religious communities, and across society, including sexual abuse. Describes programs and perspectives for different world faiths and provides resources on the issues.
http://www.faithtrustinstitute.org/
Internet Campaign Against Violence
Internet movement devoted to the promotion of healthy, non-violent means of solving conflicts.
http://icav.tripod.com/
Matrism/Patrism Explained
An explanation of the random violence that has erupted in the community at the end of the twentieth century that was predicted by G.R Taylor's theory of Matrism/Patrism.
http://www.ourcivilisation.com/whatis/chap13.htm
Power-Under: Trauma and Nonviolent Social Change
Online book about connections between oppression, trauma, and internalized powerlessness, with strategies for breaking cycles of violence.
http://www.gis.net/~swineman
The Scapegoat Society
Illustrates the dynamics of scapegoating and how to neutralize it. For scapegoaters' targets and students of scapegoating psychology.
http://www.scapegoat.demon.co.uk/
Seeds Of Promise
Series of quarterly reports which examine the underlying causes of increasing violence in society.
http://www.cyfc.umn.edu/publications/seeds/
Violence As A Public Health Issue
Provides summaries, abstracts to cases, and law review articles dealing with the problem of preventing violence in the United States of America.
http://academic.udayton.edu/health/syllabi/violence/
The Violence Institute Of New Jersey At UMNDJ
Assists New Jersey in addressing the unacceptably high rates of violence statewide.
http://www.umdnj.edu/vinjweb/
Violence Prevention
Listing of resources dealing with preventing violence towards children.
http://www.connectforkids.org/taxonomy/term/267
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Health/Medicine
link-Home/Emergency_Preparation
link-Regional/V
link-Games/Dice
link-Regional/N
link-World/Norsk
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Games/Online
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Society/Relationships
link-Society/Folklore
link-Business/Healthcare
link-Home/Personal_Organization
link-Regional/H
link-Home/Personal_Finance
link-Regional/G
link-Society/Folklore
link-Home/Urban_Living
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Society/Support_Groups
link-Home/News_and_Media
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Regional/Europe
link-Games/Board_Games
link-Regional/Countries
link-Regional/P
link-Kids_and_Teens/Health
link-World/Norsk
link-Regional/D
link-Home/Consumer_Information
link-Society/Issues
link-Society/People
link-Society/Folklore
link-Society/Holidays
link-Kids_and_Teens/Games
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Society/People
link-Society/Folklore
link-Society/Future
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
