(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Fascism
Katalog D M O Z : Society : Politics : Fascism
| | |
| | |
18 pages found in Fascism:
Arrow Cross
Information about the historical fascist movement in Hungary.
http://hist.academic.claremontmckenna.edu/jpetropoulos/arrow/
British Fascist Movements up to 1940
Political careers of British fascists, and their ultimate fates.
http://www.angelfire.com/ak2/newmanbyrne/brfasc.html
The Cultural Revolution of Fascism
Review of a collection of essays by George L. Mosse.
http://www.firstthings.com/article.php3?id_article=2606
Economic Fascism
Economics professor from Loyola College delineates the economic aspect of the fascist regimes in Italy and Germany.
http://www.banned-books.com/truth-seeker/1994archive/121_3/ts213l.html
Fascism: The Truth
Sympathetic views on the fascist ideology.
http://www.angelfire.com/home/government/FascistNews.html
The Fascist Ideology of Star Trek
Provocative essay on themes of militarism, collectivism, and atheism in the popular sci-fi series.
http://www.friesian.com/trek.htm
Forming Young Fascists
Examination of imagery and symbolism in school reports from 1930s Italy and the manner in which Mussolin's fascist dictatorship attempted to influence school children.
http://uk.geocities.com/fkaprotz1/
Fourteen Defining Characteristics Of Fascism
An attempt by Dr. Lawrence Britt to extract common characteristics from a number of fascist regimes.
http://www.rense.com/general37/char.htm
Internet Modern History Sourcebook: Fascism
Online primary sources for the study of Italo-Iberian fascism.
http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook42.html
Italian Life under Fascism
Online exhibition of books, posters and other printed material relating to Mussolini's regime.
http://www.library.wisc.edu/libraries/dpf/Fascism/
MSN Learning & Research: Fascism
Encarta Encyclopedia article.
http://encarta.msn.com/encnet/refpages/RefArticle.aspx?refid=761568245
Mussolini: What is Fascism, 1932
Essay by the Italian dictator.
http://www.fordham.edu/halsall/mod/mussolini-fascism.html
Neo-fascism
An April 1998 editorial from Le Monde on the rise of neo-fascism in France.
http://mondediplo.com/1998/04/01leader
Neo-Fascist?
Remarks on the use of "fascist" as an epithet and the comparative historical records of Fascism and Communism.
http://www.lewrockwell.com/orig/fontova6.html
The Pagan Roots Of Fascist Culture
Harun Yahya examines the contribution of paganism and Hellenistic philosophy to fascism.
http://www.islamdenouncesantisemitism.com/thepagan.htm
True Fascism
From the International Fascist Organization which promotes Mussolini's Fascism while rejecting anti-Semitism and totalitarianism.
http://www.angelfire.com/home/government/
What is Fascism?
Some general ideological features outlined by Matthew N. Lyons.
http://www.publiceye.org/eyes/whatfasc.html
Will Japan Adopt Fascism (1935).
Interview with Mr Yosuke Matsuoka, Japan's last representative at the League of Nations, by Gareth Jones.
http://colley.co.uk/garethjones/articles_far_east/will_japan_adopt_fascism.htm
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Regional/K
link-Games/Online/Strategy
link-Home/Family
link-Home/Emergency_Preparation
link-Regional/Central_America
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Games/Card_Games
link-Regional/U
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Society/People/Women
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Kids_and_Teens/Sports_and_Hobbies
link-World/Norsk
link-Regional/Africa
link-Regional/E
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Society/Organizations
link-Games/Dice
link-Games/Dice
link-Home/Apartment_Living
link-Kids_and_Teens/News
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Games/Online/Strategy
link-Home/Entertaining
link-Society/Military
link-Health/Regional
link-Regional/A
link-Health/Animal
link-Society/Genealogy
link-Regional/B
link-Society/Politics
link-Society/People
link-Health/Nutrition
link-World/Italiano
link-Games/Puzzles
link-Regional/Countries
link-Society/Advice
link-Health/Addictions/Games
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
