(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Reformation Day
Katalog D M O Z : Society : Religion and Spirituality : Christianity : Calendar : Reformation Day
16 pages found in Reformation Day:
Always Reforming
Offers a summary of the Reformation, along with a challenge for the Christian church to continue the process.
http://fccphx.homestead.com/AlwaysReforming.html
Celebrating Reformation Day
Provides an introduction to the day along with interactive quiz, art activities, vocabulary guide, discussion topics, and puzzles.
http://www.theholidayzone.com/reformation/
The Halloween That Changed the World
Traces the day back to its roots and explores the significance of the 95 Theses.
http://www.wordofhisgrace.org/halloweenorreformationday.htm
Halloween/Reformation Day Church Bulletin Insert
Offers a history and related challenge that churches may download and distribute freely.
http://www.bulletininserts.org/luther.html
LoveToLearnPlace.com: Great Reformation
Offers educational resources for teachers and homeschoolers, along with background information and printable versions of key documents.
http://www.lovetolearnplace.com/SpecialDays/Reformation/
A Luther-Lantern for Halloween
Essay focuses primarily on the significance of Luther's life, but also features a unique twist on combining two October 31 observances.
http://www.crosswalk.com/1073226/
Martin Luther and Reformation Day
Grace Fellowship Church provides an overview of Luther's life, along with a list of lessons that can be learned from the Reformation.
http://www.gfcto.com/2006/04/martin_luther_and_reformation.php
5 Pillars of Reformation Truth
Essay examines the theology behind the Reformation and challenges people to celebrate the start of the movement --not Halloween -- on Oct. 31.
http://logosresourcepages.org/OurTimes/reformation.htm
Questions and Answers about Reformation Day
Offers answers to common questions about the observance and a brief biography of Martin Luther.
http://www.stpaulskingsville.org/reformation.htm
Reformation Day
Background information written by the Rev. J. Thomas Shelley.
http://www.missionstclare.com/english/people/oct31.html
Reformation Day
Provides a short history.
http://www.sundayschoollessons.com/refday.htm
Reformation Day at Emory
Each year the Candler School of Theology celebrates Reformation Day with special events that culminate in an evening concert. Event schedule.
http://www.pitts.emory.edu/community/reformationday.cfm
Reformation Day Lesson Plan
Activity encouraging students to examine the history of the Reformation, observe its place in history, and explore the development of religious thought along with its impact on civilization.
http://www.davis.k12.ut.us/district/curric/social/reformation.html
Reformation day October 31 or December 10?
Article questions whether it was Luther's nailing of the 95 Theses or his formal separation from the church that constituted the true start of the Reformation.
http://spindleworks.com/library/jongeling/reformation.htm
Reformation Day or Hallowe'en?
Explores the history of this day and its importance.
http://www.suite101.com/article.cfm/lutheranism/83870
Reformation Day: Redeeming October 31
Article urges the Christian community to consider an alternative to Halloween.
http://www.cbn.com/spirituallife/onlinediscipleship/halloween/reformation_day.aspx
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Recreation/Pets
link-Games/Online
link-Regional/L
link-Society/Transgendered
link-Games/Hand_Games
link-Regional/F
link-Business/Healthcare
link-World/Italiano/Computer
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Reference/Education
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Society/Folklore
link-Regional/J
link-Regional/Y
link-Regional/T
link-Games/Miniatures
link-Regional/Central_America
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Regional/W
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Regional/J
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Regional/W
link-Regional/Africa
link-Regional/T
link-News/By_Subject
link-Home/Entertaining
link-Society/Support_Groups
link-Games/Trading_Card_Games
link-Society/Paranormal
link-Games/Tile_Games
link-Regional/Polar_Regions
link-Society/Support_Groups
link-Games/Gambling
link-Society/Folklore
link-Kids_and_Teens/School_Time
link-News/By_Subject
link-Shopping/Home_and_Garden
link-Home/News_and_Media
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
