(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Purim
Katalog D M O Z : Society : Religion and Spirituality : Judaism : Holidays and Observances : Purim
| | |
34 pages found in Purim:
Akhlah: The Festival of Purim
Blessing, purim play and traditions.
http://www.akhlah.com/holidays/purim/purim.php
Animated Purim Cards
Free animated Purim greeting cards from the wildlife and environment site, Care2.com.
http://www.care2.com/send/catpurim1.html
Book of Esther
Complete English translation.
http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Bible/Esthertoc.html
Celebrate the Holiday of Purim
By Jewish Appleseed. Articles and ideas.
http://www.jewishappleseed.org/apple/purim.htm
Chabad.org's Virtual Purim Megasite
Complete Purim website featuring Purim story, costume contest, games, how-to, Megillah text and commentary, multimedia, kids section, recipes and beginner and advanced study.
http://www.chabad.org/holidays/purim/default.asp
Cyber Greetings from Mimi's Cyber Kitchen
Choose from three types, and a customized message.
http://www.cyber-kitchen.com/greetingcards/purim.html
Dry Bones Cartoons
Purim Story in cartoons. From The Jerusalem Post.
http://info.jpost.com/1999/Drybones/PURIM/
Halacha of Purim
Online audio files on the Halacha (Halakha), Jewish laws and customs, of Purim.
http://www.beverlyhillschabad.com/halacha/jewish-laws-customs-purim.htm
Happy Purim Greeting Cards
Free online greeting cards from 123Greetings.com.
http://www.123greetings.com/events/purim/
Jacob Richman's Humor Pages - Purim
Purim jokes, and light humor.
http://www.jr.co.il/humor/purim.htm
Judaism 101: Purim
Discusses the Jewish holiday of Purim, from the Book of Esther. Includes a recipe for hamentaschen (holiday cookies).
http://www.jewfaq.org/holiday9.htm
Megillah Trope
Learn to lain the megillah. In WAV, Real and MP3 formats.
http://www.ellietorah.com/ptropes.html
Midrash Purim Page - (Sepharadim customs)
Halakhoth, laws and customs of Purim.
http://www.midrash.org/halakha/purim.html
Project Genesis: Purim
Information and dvrei Torah (words of Torah) for the holiday of Purim.
http://www.torah.org/learning/yomtov/purim/
Purim - from About.com
Full purim overview. Prepared by Lisa Katz.
http://judaism.about.com/library/3_holidays/purim/bl_purim.htm
Purim - Jewish Heritage Online Magazine
Interesting facts and stories about Purim in our history.
http://www.jhom.com/calendar/adar/index.html
Purim - Shema Yisrael Torah Network
Laws, study, articles, play and games.
http://www.shemayisrael.co.il/purim/
Purim - The Jewish Outreach Institute
The story of Purim, essay on "Why isn't God mentioned in the Purim story?" and Hamantashen recipe.
http://www.joi.org/celebrate/purim/
Purim Articles
Index page with articles about Purim from the Jewish Holiday Consumer Newspaper.
http://jewish-holiday.com/purim.html
Purim articles by Breslov
Based on Rabbi Nachman’s teachings.
http://www.breslov.org/purim.html
Purim Articles by Eliezer Segal
Covering a variety of Purim topics.
http://www.acs.ucalgary.ca/~elsegal/Shokel/Calendar_Index.html#Purim
Purim at Ohr Somayach
Purim story, insights, laws and customs, humor and stories.
http://www.ohr.org.il/yhiy.php/holidays/purim/
Purim Educational Resource by JFI
Teaching units for Educators. By the Jewish Agency for Israel.
http://www.jafi.org.il/education/festivls/purim/index.html
Purim Gateway by Being Jewish
Essays on Purim.
http://beingjewish.com/yomtov/purim/
Purim Greeting Cards by JHOM
Free, quality cards.
http://cards.jhom.com//category_view?came_from=Purim
Purim Journal of the VBM
Collected articles on different aspects of Purim, from the Yeshivat Har Etzion Virtual Beit Midrash. Level: advanced
http://www.vbm-torah.org/purim.htm
Purim On The Web
Facts, Jokes, and shopping.
http://www.purim.com/
Purim Poem
Story of Purim in a poem.
http://ourworld.compuserve.com/homepages/Susieq/esther.htm
Purim Recipes
Variety of cookies, hamentaschen, pastries and dishes.
http://www.cyber-kitchen.com/rfcj/category.cgi?category=PURIM
Purim Recipes Index
Recipe archives from the Jewish Food Mailing List.
http://www.jewishfood-list.com/recipes/purim/&purim_index.html
Purim Sounds and Classes of Torah Audio of 613.org
Sermons and lectures, megillah reading. Over 30 hours of material.
http://www.613.org/purim.html
Purim with Aish!
Send greeting cards, activities for kids, songs, jokes, recipes, true stories, and How-To Guide. From Aish HaTorah
http://www.aish.com/holidays/purim/
Resources and articles on Purim
From the World Zionist Organization.
http://www.wzo.org.il/en/resources/expand_subject.asp?id=134
Torah from Dixie Purim section
Essays on Purim.
http://www.tfdixie.com/holidays/purim/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Government
link-Regional/Countries
link-Society/People/Men
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Regional/E
link-Regional/Central_America
link-Regional/South_America
link-Kids_and_Teens/Arts
link-World/Kannada
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Computers/Home_Automation
link-Health/Addictions/Games
link-Health/Regional
link-Society/Genealogy
link-Regional/Africa/News_and_Media
link-Regional/Countries
link-Games/Paper_and_Pencil
link-Society/Issues
link-Regional/C
link-Society/Disabled
link-World/Polska/Biznes
link-Society/Holidays
link-Home/Urban_Living
link-Health/Nutrition
link-Society/Subcultures
link-Games/Puzzles
link-Home/Entertaining
link-Computers/Home_Automation
link-Society/Military
link-Society/Relationships
link-News/By_Subject
link-Home/Domestic_Services
link-Games/Party_Games
link-Society/Military
link-Society/Politics
link-World/Italiano
link-Games/Board_Games
link-Society/Crime
link-Kids_and_Teens/News
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
