(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Spotters
Katalog D M O Z : Society : Subcultures : Spotters
| | |
14 pages found in Spotters:
Anorak, a Term of Abuse
Defines and derivates anorak and trainspotting.
http://www.geocities.com/athens/parthenon/6197/anorak.htm
Basher Speak
Glossary of trainspotters' words and phrases.
http://www.rodge.force9.co.uk/faq/basher.html
BBC News: Plane-spotters knew the risks
Discusses different views of plane spotters in Britain and Greece, following the arrest of a group of spotters on charges of spying. By Angelos Stangos.
http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1685453.stm
British Studies - Trainspotting
Describes the appearance, behavior and interests of British trainspotters, with glossary of terms.
http://elt.britcoun.org.pl/elt/y_trains.htm
Going Native
Describes trainspotter stereotypes, use of the term as an insult, and how spotting culture has changed over time.
http://www.geocities.com/robainsley2/eikoku/7.html
Guardian Unlimited - Net Notes: Trainspotters
Mark Oliver's hyperlinked guide to the best sites on those who spot trains.
http://www.guardian.co.uk/news/2002/jan/15/netnotes.markoliver
Guardian Unlimited - Notes and Queries: Anorak
Discusses the meaning and derivation of the term anorak as applied to a person.
http://www.guardian.co.uk/notesandqueries/query/0,5753,-19185,00.html
The Joys of Birdwatching
Defines and considers the appeal of birdwatching and twitching.
http://www.geocities.com/RainForest/Vines/4074/3twitch.htm
Memories of a Train Spotting Lady
Personal history of becoming a trainspotter, with poetic opus.
http://www.dreadful.org.uk/memories_of_a_train_spotting_lad.htm
Siliconmom - Trainspotting
Personal view of reasons for a change in opinion towards trainspotting.
http://www.siliconmom.com/Trainspotting.html
What is Aircraft Spotting
Contains history, different areas of interest, and personal experiences.
http://users.telenet.be/michel.vandaele/air1.htm
Zest for Birds - Twitching: Birders, Rarities and Ethics
Contains classification of groups of birders and birder ethics.
http://www.zestforbirds.co.za/twitch.html
Guardian Unlimited: Ooh - Is that a Belgian F-16
Examines the reasons why people plane spot and how it reflects underlying British eccentricity. By Stephen Moss. <small>(November 23, 2001)</small>
http://www.guardian.co.uk/Archive/Article/0,4273,4305393,00.html
The Savvy Traveller: Trainspotting
Martin Stott's interviews with train spotters and railway enthusiasts in York. Text and audio. <small>(November 17, 2000)</small>
http://savvytraveler.publicradio.org/show/features/2000/20001117/trainspotting.shtml
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-World/Polska
link-Regional/W
link-Regional/O
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Society/Relationships
link-Society/Government
link-Society/Government
link-Games/Hand_Games
link-Society/Disabled
link-Society/Future
link-Regional/A
link-Kids_and_Teens/Games
link-Regional/Africa
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Society/Future
link-Home/Entertaining
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Society/Philanthropy
link-Regional/Z
link-Games/Roleplaying
link-Computers/Home_Automation
link-Society/Disabled
link-World/Norsk/Helse
link-Society/Genealogy
link-Society/Politics
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Regional/W
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Society/Politics
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Computers/Home_Automation
link-Science/Social_Sciences
link-Health/Mental_Health
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Regional/P
link-Regional/I
link-Regional/North_America
link-Society/Disabled
link-World/Italiano/Computer/Software
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
