(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Orienteering
Katalog D M O Z : Sports : Orienteering
| | |
| | |
| | |
17 pages found in Orienteering:
Compass Sport
Britain's national orienteering magazine. Features full event coverage with worldwide circulation.
http://www.compasssport.co.uk/
Hungarian Orienteering
Includes general facts about Hungary, council members of the Hungarian Orienteering Federation, list of local Federations and clubs, links to Hungarian orienteers, results, profiles of the Hungarian National Team, 2000 and 2001 Hungarian Cup results, clickable local maps, Hall of Fame, and related links.
http://lazarus.elte.hu/tajfutas/index.html
Magnetic Compass from "How Stuff Works"
Illustrated tutorial explains magnetic compass operation and shows how to make your own compass.
http://www.howstuffworks.com/compass.htm
Map Reading and Land Navigation
Online manual on map reading and land navigation based on US Army training materials which includes instructions on maps, compasses and other navigational aids.
http://www.wildernessmanuals.com/manual_1/index.html
Navigation With Map and Compass
Links to resources that deal with navigation.
http://www.geocities.com/Yosemite/Falls/9200/navigation_map_compass.html
North by the Moon
Shows 2 methods of finding direction.
http://www.edibleplants.com/month/moonorth.htm
Orienteering
Information on the sport and the skills needed to play it. Includes diagrams and pictures.
http://www.4orienteering.com/
Orienteering for the Young
A booklet about orienteering by James Baker. It explains in several pages how a course for beginners is made.
http://www.us.orienteering.org/OYoung/
Orienteering in Ireland
Clubs, fixtures, results, news, magazine, forum and links are provided, as well as an explanation of the sport and details of the Irish Orienteering Association.
http://orienteering.ie/
Orienteering Online
Offers news, articles, gallery, event calendar and interviews.
http://www.orienteeringonline.net/
Orienteering Unlimited
Provides information about the sport of orienteering. In addition, it describes the program and map making services offered by Orienteering Unlimited.
http://www.orienteeringunlimited.com/
Scientific Journal of Orienteering
Abstracts of articles included in the journal and subscription information. Also describes how to contribute to the periodical.
http://www.ped.gu.se/scijo/scijo.htm
Slovakian Orienteering Homepage
Information about Slovak Orienteering in English by Juraj Petrinec. Terrain descriptions, news, archives, contacts, and links.
http://www.clinitria.com/orienteeringsk/
Treasure Hunt Adventures
Offers orienteering training events throughout the US. Specializes in school programs, teacher training seminars and corporate team building. Contact information and explanation of services.
http://www.treasurehuntadventures.com
What is Orienteering?
Description of the sport, as well as map legends, control symbols and how to teach the game.
http://www.williams.edu/Biology/Faculty_Staff/hwilliams/Orienteering/o~index.html
Wilderness Survival: Field-Expedient Direction Finding
Describes how to use the sun and shadows for determining direction with illustrations. Also includes information on how to use the stars for finding direction and making an improvised compass.
http://www.wilderness-survival.net/chp18.php
World of O
An extensive index of orienteering sites maintained by Norwegian orienteer Jan Kocbach.
http://worldofo.com/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Health/Conditions_and_Diseases
link-Home/News_and_Media
link-Business/Healthcare
link-Regional/Z
link-Regional/H
link-Regional/W
link-Regional/K
link-World/Norsk
link-Society/Ethnicity
link-Science/Social_Sciences
link-Regional/S
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Home/Software
link-Regional/North_America
link-Regional/J
link-Regional/Africa
link-Regional/Asia
link-Society/Genealogy
link-Games/Board_Games
link-Society/Paranormal
link-Kids_and_Teens/Entertainment
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Regional/R
link-Regional/Africa
link-World/Italiano
link-Home/Rural_Living
link-Games/Video_Games/Recreation/Browser_Based/Trading_Card_Games
link-Regional/D
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Regional/M
link-Society/Military
link-Society/People
link-Science/Social_Sciences
link-Society/Lifestyle_Choices
link-Society/Folklore
link-Society/Relationships
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Law
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
