(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
History
Katalog D M O Z : Sports : Resources : History
| | |
| | |
21 pages found in History:
Australian Society for Sports History
Information on the activities, publications and conferences of the Society.
http://www.sporthistory.org/
Baseball, Basketball, and Hockey Online Statistics Databases
Downloadable databases. Sort, query, limit, and display all player and team statistics.
http://www.bballsports.com/
BiblioSports
Archives of international results and rankings in athletic, swimming, football, tennis, rugby, and skiing.
http://bibliosports.ifrance.com/
BirminghamProSports
The history of professional team sports in Birmingham, Alabama.
http://www.birminghamprosports.com/
ESPN.com - 25 Great Hoaxes, Cheats, and Frauds in Sport
Article by Aaron Kuriloff.
http://proxy.espn.go.com/oly/columns/story?id=2039471
Great Sport Stories of the 20th Century
Significant events in sport during the years 1900 to 1995.)
http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/centsport
HickokSports.com
Sports history, biographies, quotations, glossaries, and calendar of sports events, birthdays, and death dates.
http://www.hickoksports.com/
The Historical Diving Society
Seeks to preserve diving heritage; provides information on diving history, underwater technology, and submarine engineering.
http://www.thehds.com/
Interactive Internet Sports
Offers monthly trivia contests and an archive of trivia questions and answers. Includes football, basketball and general categories.
http://www.iis-sports.com/
Investigating Racism in Sports History
Site investigates the progression of racism throughout the history of the sports of golf, baseball, and boxing.
http://home.swbell.net/mn7991/Sports.htm
Latino Legends in Sports
Magazine featuring legendary Latino athletes. Includes biographies, statistics, news, upcoming events, and trivia questions. Some articles written in English and Spanish.
http://www.latinosportslegends.com/
Major League Sports Almanac
A history of major league sports in North America including current and defunct major leagues.
http://www.geocities.com/prosportshistory/
NCAA Hall of Champions
Information about the U.S. collegiate hall of fame.
http://www.ncaa.org/hall_of_champions/
North American Society for Sport History
NASSH promotes and encourages study and research and writing of the history of sport; and supports local, national, and international organizations having the same purposes.
http://www.nassh.org
The Sports Almanac
Team records and league champions over the years, categorized by sport and league.
http://www.fortunecity.com/olympia/zatopek/91/
Sports History.us
Providing sports history on esoteric topics that often fall below the collective sports radar.
http://www.sportshistory.us
Sports Records
Results of sporting events from 1960 to the present day are listed along with record holders and award winners.
http://www.sportsrecords.co.uk
Sports123.com
Archive of sports history including the top 3 finalists from Olympics and major championships worldwide.
http://sports123.com
Streetplay.com
Stories and information about stickball, handball, boxball, skully, and other street games played by kids in urban America.
http://www.streetplay.com/
WhoWins
Coverage of best-of-7 MLB, NBA, and NHL playoff series, featuring series, inter-game, and intra-game historical victory probabilities.
http://www.whowins.com
AskMen.com: Top 50 Sports Moments of 2000
Article listing the top 50 sport moments of 2000. <small>(January 8, 2000)</small>
http://www.askmen.com/sports/fanatic/31_sports_fan.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Military
link-Regional/T
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Business/Healthcare
link-Home/Homeowners/Home_Buyers
link-Regional/P
link-Society/Military
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Kids_and_Teens/Directories
link-Games/History
link-Games/Gambling
link-Games/Online
link-Regional/North_America
link-Computers/Home_Automation
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Health/Regional
link-Games/Puzzles
link-Games/Dice
link-Society/Philosophy
link-Reference/Education
link-Regional/N
link-Regional/D
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Health/Alternative
link-Society/Work
link-Regional/North_America
link-Society/Folklore
link-Regional/W
link-Society/Issues
link-World/Italiano
link-Society/Law
link-Society/Future
link-Science/Social_Sciences/Linguistics
link-Regional/P
link-Regional/Countries
link-Regional/N
link-Regional/F
link-Games/Miniatures
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
